Gratis het kasteel in: Helmond duikt dit weekend in water, geheimen en eeuwenoude verhalen

HELMOND – Normaal betaal je entree om binnen de muren van Kasteel Helmond te komen, maar dit weekend zwaaien de poorten gratis open. Tijdens de Open Monumentendagen kunnen bezoekers niet alleen door het bijna zeven eeuwen oude kasteel dwalen, maar ook plekken bekijken waar je normaal gesproken niet zomaar komt. Water vormt daarbij de rode draad, van de middeleeuwse slotgracht tot het kanaal dat Helmond veranderde in een industriestad.

Kasteel Helmond is misschien wel het meest herkenbare gebouw van de stad, maar zelfs voor Helmonders valt er nog genoeg te ontdekken. Zaterdag 12 en zondag 13 september zijn verspreid door het gebouw gidsen en historische personages te vinden die bezoekers meenemen naar het leven achter de dikke kasteelmuren.

Dat gebeurt niet toevallig juist rond het thema water. Het kasteel werd in de veertiende eeuw gebouwd als waterburcht en geldt tegenwoordig als de grootste nog bestaande vierkante waterburcht van Nederland. De bouw begon waarschijnlijk rond 1331.

Water speelde eeuwen later opnieuw een belangrijke rol in de ontwikkeling van Helmond. Precies tweehonderd jaar geleden, in 1826, werd de Zuid-Willemsvaart bij Helmond geopend. Het kanaal maakte grootschalig vervoer van grondstoffen en producten mogelijk en gaf een flinke impuls aan de textiel-, metaal- en houtindustrie in de stad.

Die geschiedenis komt tijdens het monumentenweekend terug in een speciale wandeling met Carel Frederik Wesselman. Een acteur in de rol van de vroegere kasteelheer neemt bezoekers mee door de omgeving van het kasteel en vertelt aan de hand van oude beelden hoe de komst van de Zuid-Willemsvaart Helmond veranderde.

Voor deze historische wandeling staan volgens het actuele programma op zowel zaterdag als zondag rondleidingen om 11.00 en 14.00 uur gepland. Daarmee is het programma iets uitgebreider dan in de eerder verspreide informatie werd vermeld.

Ook binnen het kasteel krijgt water aandacht. Stadsarcheoloog Theo de Jong stelde een kleine presentatie samen over de invloed die water door de eeuwen heen op Helmond heeft gehad. Daarnaast is werk te zien van leerlingen van het Varendonck College.

Wie liever letterlijk hogerop gaat, kan de historische kasteelzolder bekijken. Vanaf 11.00 uur zijn er gedurende de dag begeleide bezoeken. Daarmee krijgen bezoekers toegang tot een deel van het gebouw dat bij een regulier rondje door het museum niet vanzelfsprekend wordt bezocht.

Door het hele kasteel duiken bovendien personages uit vroegere eeuwen op. Zij laten zien hoe het leven er ooit moet hebben uitgezien tussen de torens, gangen en vertrekken. Voor kinderen zijn er speurtochten en spellen, waardoor het monumentenweekend nadrukkelijk niet alleen op geschiedenisliefhebbers is gericht.

Zondag krijgt het binnenplein een muzikaal tintje. Classic Jazz Combo speelt daar tussen 12.45 en 16.00 uur. Wie geen rondleiding wil volgen, kan dus ook gewoon door het kasteel wandelen, exposities bekijken of op het plein blijven hangen.

De Open Monumentendagen worden dit jaar voor de veertigste keer landelijk gehouden. Het landelijke thema is ‘Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid’. In Helmond krijgt het programma rond het kasteel daar een eigen invulling bij, met water en het tweehonderdjarig bestaan van de Zuid-Willemsvaart als belangrijke rode draad. Landelijk openen tijdens het weekend duizenden monumenten hun deuren.

Kasteel Helmond is zaterdag 12 en zondag 13 september geopend van 10.00 tot 17.00 uur. De toegang tijdens de Open Monumentendagen is gratis. Op reguliere dagen kost een kaartje voor een volwassene momenteel 12 euro.