Busstaking dreigt Helmond wekenlang te raken: vakbonden willen iedere week actievoeren tot kerst

HELMOND – De staking in het busvervoer van woensdag 14 oktober dreigt het begin te worden van een langdurige periode van vervoersproblemen in Helmond en omgeving. Vakbonden FNV en CNV bereiden zich voor op nieuwe acties, mogelijk iedere week tot aan kerst. Daarmee willen zij de druk op de vervoersbedrijven opvoeren om hun eisen voor een nieuwe cao ingewilligd te krijgen. Voor duizenden reizigers in Helmond betekent dit dat zij de komende maanden rekening moeten houden met herhaaldelijke verstoringen van het openbaar vervoer.

De aangekondigde staking van woensdag gaat vooralsnog door. Vervoersbedrijven Hermes en Arriva hebben inmiddels bevestigd dat reizigers rekening moeten houden met uitvallende busritten. Hoeveel bussen daadwerkelijk aan de kant blijven staan, is nog onduidelijk. Dat hangt af van het aantal chauffeurs dat zich bij de landelijke actie aansluit.

In Helmond kunnen zowel de stadsbussen als verschillende streeklijnen worden getroffen. Vooral reizigers die voor hun werk, opleiding of medische afspraken afhankelijk zijn van de bus, kunnen hierdoor in de problemen komen.

De vakbonden hebben hun plannen voor een langdurige actiereeks inmiddels verder toegelicht. FNV houdt nadrukkelijk rekening met één stakingsdag per week tot aan de kerstperiode. Ook CNV heeft aangekondigd dat bij het uitblijven van een akkoord iedere week een nieuwe actiedag kan volgen.

De bedoeling is om de druk op de werkgevers gedurende langere tijd hoog te houden. Met de herhaalde werkonderbrekingen willen de bonden bereiken dat vervoersbedrijven hun voorstellen voor de nieuwe arbeidsvoorwaarden aanpassen en tegemoetkomen aan de eisen van het personeel.

De vakbonden willen de exacte stakingsdagen telkens pas kort van tevoren bekendmaken. Daarmee proberen zij te voorkomen dat vervoersbedrijven ruim vooraf noodroosters kunnen samenstellen en de gevolgen van de acties kunnen beperken.

Dat betekent overigens niet dat nu al vaststaat dat er tot kerst iedere week gestaakt wordt. Nieuwe acties zijn afhankelijk van het verloop van het arbeidsconflict. Zodra werkgevers en vakbonden overeenstemming bereiken, kunnen verdere werkonderbrekingen worden voorkomen.

Voor Helmond kan een reeks wekelijkse stakingen bijzonder vervelend uitpakken. De stad kent verschillende busverbindingen tussen woonwijken, het centrum en het centraal station. Daarnaast zijn er streeklijnen naar omliggende plaatsen.

Onder meer de busverbindingen richting Gemert, Eindhoven, Boxmeer en verschillende Helmondse wijken kunnen woensdag worden getroffen. Ook reizigers uit Asten, Deurne en andere plaatsen in de regio kunnen hinder ondervinden.

Voor scholieren en studenten is de situatie extra onzeker. Zij zijn vaak aangewezen op vaste verbindingen en vertrektijden. Wanneer bussen uitvallen, kan het lastig worden om tijdig op school of bij een onderwijsinstelling aan te komen.

Ook werknemers die in ploegendiensten werken, kunnen problemen krijgen. Vooral vroeg in de ochtend en later op de avond zijn alternatieven voor de bus niet altijd voorhanden.

Daar komt bij dat in Helmond al langere tijd verschillende buslijnen worden omgeleid door werkzaamheden aan de Kasteeltraverse. Wanneer daar ook nog stakingen bij komen, wordt het plannen van een betrouwbare reis voor sommige inwoners nog ingewikkelder.

Voor woensdag is inmiddels ook een stakingsregistratielocatie in Eindhoven aangewezen. Deelnemende chauffeurs kunnen zich tussen 05.00 en 12.00 uur registreren aan de Neckerspoel 10.

Dat betekent dat de actie ook in Zuidoost-Brabant concreet wordt voorbereid. Het busstation bij Eindhoven Centraal vormt een belangrijk knooppunt voor reizigers uit Helmond en omliggende gemeenten.

Wanneer op grote schaal chauffeurs het werk neerleggen, kan dit gevolgen hebben voor busverbindingen naar onder meer Eindhoven Airport, de High Tech Campus, Veldhoven en verschillende andere werklocaties.

De oorzaak van het conflict ligt bij de onderhandelingen over de nieuwe cao Openbaar Vervoer. De vorige overeenkomst liep eind juni af. Sindsdien zijn werkgevers en vakbonden er niet in geslaagd nieuwe afspraken te maken.

Na acht onderhandelingsrondes zijn de gesprekken vastgelopen. Volgens de vakbonden willen werkgevers veranderingen doorvoeren die ten koste gaan van de zekerheid en arbeidsomstandigheden van chauffeurs.

Een belangrijk geschilpunt betreft de dienstroosters. Momenteel weten chauffeurs doorgaans ongeveer acht dagen van tevoren wanneer zij moeten werken. Werkgevers willen volgens de bonden meer mogelijkheden om diensten later bekend te maken en aan te passen. Daarbij zou in bepaalde situaties zelfs een termijn van 24 uur mogelijk worden.

Daarnaast bestaat onenigheid over extra onbetaalde pauzes, toeslagen, regelingen voor oudere werknemers en de invloed die chauffeurs op hun eigen werktijden hebben.

Ook het salaris speelt een belangrijke rol. FNV zet in op een loonsverhoging van 6 procent. CNV heeft een loonvoorstel van 9,5 procent over twee jaar naar voren gebracht.

De vervoersbedrijven zijn het niet eens met de opstelling van de vakbonden. Volgens de werkgevers is de financiële ruimte binnen het openbaar vervoer beperkt en zouden de eisen van de bonden tot aanzienlijke extra kosten leiden.

De vervoerders stellen dat zij bereid zijn verder te onderhandelen en goede arbeidsvoorwaarden belangrijk vinden. Tegelijkertijd wijzen zij erop dat het openbaar vervoer ook in de toekomst betaalbaar en toegankelijk moet blijven.

De werkgevers vinden het onverantwoord dat reizigers de gevolgen ondervinden van een conflict waarbij zij zelf geen partij zijn. Zij willen daarom dat de vakbonden terugkeren naar de onderhandelingstafel.

De bonden stellen daar tegenover dat juist de toenemende werkdruk en onzekerheid over werktijden het steeds moeilijker maken om voldoende personeel voor het openbaar vervoer te behouden.

De cao Openbaar Vervoer geldt voor ongeveer 13.000 werknemers bij verschillende vervoersbedrijven. Daaronder vallen niet alleen chauffeurs, maar ook medewerkers op kantoor en bij de planning.

Naast Hermes zijn onder meer Arriva, Qbuzz, EBS en Keolis bij het arbeidsconflict betrokken. De staking heeft daardoor landelijke gevolgen.

Het stadsvervoer van Amsterdam, Rotterdam en Den Haag valt onder andere cao-afspraken en maakt geen deel uit van deze specifieke stakingsoproep.

Voor Helmondse reizigers is er ook positief nieuws. De treinen van NS maken geen onderdeel uit van de staking van woensdag. De treinverbindingen tussen Helmond, Eindhoven en Deurne blijven volgens NS volgens de normale dienstregeling rijden.

Dat biedt een alternatief voor reizigers die anders met de bus zouden gaan. Voor mensen die vanuit hun woonwijk eerst met de bus naar het station moeten, blijft het probleem echter bestaan.

Vervoerder Hermes verwacht dat mogelijk een deel van de bussen wel rijdt. Welke ritten doorgaan, is vooraf nog niet met zekerheid te zeggen.

Reizigers krijgen daarom het advies hun reis zo kort mogelijk voor vertrek te controleren via de reisplanner van Bravo, Hermes of 9292.

Met de aangekondigde wekelijkse acties krijgt het conflict een nieuwe dimensie. Waar reizigers voorheen vooral rekening moesten houden met een afzonderlijke stakingsdag, dreigt het openbaar vervoer nu gedurende een groot deel van het najaar regelmatig te worden ontregeld.

De vakbonden willen doorgaan met hun acties zolang er onvoldoende beweging komt in de onderhandelingen. De werkgevers blijven ondertussen aandringen op hervatting van het overleg.

Voor Helmond en de omliggende gemeenten betekent dit dat de staking van woensdag mogelijk slechts het begin is. Als beide partijen niet nader tot elkaar komen, kunnen reizigers tot aan de kerstperiode vrijwel iedere week opnieuw met uitvallende bussen worden geconfronteerd.