De Kempel in Helmond voor twaalfde jaar op rij beste pabo van Nederland

HELMOND – ONDERWIJS

Hogeschool de Kempel in Helmond heeft opnieuw de hoogste landelijke waardering gekregen voor haar opleiding tot leraar basisonderwijs. In de Keuzegids hbo 2027 staat de hogeschool voor het twaalfde achtereenvolgende jaar bovenaan de ranglijst van pabo's. De opleiding onderscheidt zich door persoonlijke begeleiding, een sterke verbinding met basisscholen en de mogelijkheden voor studenten om hun eigen onderwijsstijl te ontwikkelen. Toch blijkt de intensieve praktijkgerichte aanpak niet voor iedereen even geschikt.

De nieuwe Keuzegids hbo, die op 8 oktober verscheen, vergelijkt dit jaar 41 opleidingen voor toekomstige basisschoolleraren. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de tevredenheid van studenten, maar ook naar de resultaten die opleidingen behalen. Onder meer de doorstroom naar het tweede studiejaar en het aantal studenten dat binnen vijf jaar afstudeert, spelen een rol.

Voor De Kempel betekent de nieuwe beoordeling een voortzetting van een uitzonderlijk lange reeks. De Helmondse hogeschool behoort al twaalf jaar achter elkaar tot de landelijke top en behoudt ook dit jaar haar positie als hoogst gewaardeerde pabo.

De Kempel is een gespecialiseerde hogeschool aan de Deurneseweg in Helmond. Anders dan grote onderwijsinstellingen met tientallen studierichtingen concentreert de school zich op het opleiden en begeleiden van leraren.

Die specialisatie is terug te zien in de manier waarop het onderwijs is georganiseerd. Studenten krijgen begeleiding van docenten die nauw betrokken zijn bij hun ontwikkeling. Daarnaast wordt veel aandacht besteed aan de sfeer binnen de opleiding en de samenwerking tussen studenten.

Voor aankomende leraren kan die kleinschalige aanpak een belangrijk verschil maken. Niet alleen het behalen van een diploma staat centraal, maar ook het ontwikkelen van een eigen manier van lesgeven en het omgaan met uiteenlopende situaties in de klas.

Een belangrijk kenmerk van de Helmondse pabo is dat studenten vrijwel direct kennismaken met het dagelijkse werk op een basisschool. Al tijdens de eerste maand begint de stageperiode.

In de eerste twee studiejaren brengen voltijdstudenten doorgaans iedere dinsdag door op een basisschool. Daarnaast zijn er afzonderlijke stageweken. Tijdens de opleiding wisselen studenten regelmatig van groep, zodat zij ervaring opdoen met kinderen van verschillende leeftijden.

In het derde en vierde studiejaar neemt het aantal praktijkdagen toe. Uiteindelijk moeten studenten voldoende zelfstandig kunnen functioneren om de verantwoordelijkheid voor een eigen klas te dragen.

Die vroege kennismaking heeft voordelen. Studenten ontdekken snel hoe het is om lessen voor te bereiden, kinderen te begeleiden en tegelijkertijd overzicht te houden over een volledige groep.

Maar de aanpak kent ook een keerzijde. Wie nog weinig ervaring heeft met kinderen of lesgeven, moet zich in korte tijd aanpassen aan de dagelijkse werkelijkheid van het onderwijs.

Dat de praktijkgerichte aanpak verschillend wordt ervaren, blijkt uit de ervaringen van studenten en oud-studenten.

Syb Meijer koos voor De Kempel nadat hij eerder een opleiding tot docent Engels had gevolgd. De overstap naar het basisonderwijs bleek voor hem een passende keuze. Inmiddels heeft hij zijn diploma behaald en geeft hij les aan groep 5 van basisschool De Bundertjes in Helmond.

Voor hem bood de opleiding voldoende ruimte om persoonlijke interesses te combineren met het ontwikkelen van onderwijsvaardigheden. Zo hield hij zich onder meer bezig met muziek als hulpmiddel om de aandacht van leerlingen tijdens lessen te verbeteren.

Voor Rinske Kusters verliep haar kennismaking met de pabo anders. Zij beëindigde haar studie na ongeveer een half jaar. De snelle overgang van theorielessen naar het zelfstandig voorbereiden en verzorgen van onderwijs bleek voor haar te intensief.

Haar ervaring laat zien dat de vroege stages niet automatisch voor iedere student de beste leerroute vormen. Sommige studenten hebben behoefte aan meer voorbereiding voordat zij actief voor een groep leerlingen staan.

Hoewel De Kempel hoog scoort op het gebied van onderwijskwaliteit en begeleiding, betekent dat niet dat alle onderdelen van de opleiding zonder kritiek zijn.

Zo ervaart afstudeerstudent Ilonka Veen dat bepaalde praktische vaardigheden meer aandacht zouden kunnen krijgen. Vooral het handelen bij onverwachte situaties op school, zoals een ongeluk met een leerling, kan volgens haar uitgebreider aan bod komen.

Na een voorval tijdens haar stage besloot zij zelf een EHBO-cursus te volgen.

Het voorbeeld maakt duidelijk dat het werk van een basisschoolleraar verder gaat dan alleen uitleg geven, toetsen nakijken en kinderen begeleiden bij hun ontwikkeling. Ook veiligheid, onverwachte gebeurtenissen en het nemen van snelle beslissingen behoren tot de dagelijkse verantwoordelijkheden.

De goede beoordeling van De Kempel komt op een moment waarop Nederland nog altijd te maken heeft met een tekort aan basisschoolleraren.

Volgens de meest recente landelijke tekortmeting, gepubliceerd in december 2025, ontbraken in het primair onderwijs ongeveer 5.800 voltijdsbanen aan leraren. Dat kwam neer op 6,3 procent van de totale behoefte. Hoewel het tekort ten opzichte van een jaar eerder afnam, verwacht de overheid dat de problemen de komende jaren opnieuw toenemen, onder andere door pensioneringen en een groeiend aantal leerlingen.

Daarmee blijft het opleiden en behouden van voldoende leraren een belangrijke opgave. Hogescholen moeten niet alleen nieuwe studenten aantrekken, maar ook voorkomen dat toekomstige leerkrachten voortijdig afhaken.

De Kempel speelt daarin een regionale rol. Naast de reguliere vierjarige pabo biedt de instelling deeltijdonderwijs en mogelijkheden voor mensen die vanuit een ander beroep de overstap naar het basisonderwijs willen maken. Ook verzorgt de hogeschool bijscholing voor leraren die al werkzaam zijn in het onderwijs.

Voor de Helmondse hogeschool is de twaalfde opeenvolgende toppositie een bevestiging van de gekozen onderwijsaanpak. Tegelijkertijd blijft de uitdaging bestaan om studenten goed voor te bereiden op een beroep waarin werkdruk, verantwoordelijkheid en persoonlijke betrokkenheid voortdurend samenkomen.

De hoogste waardering in een landelijke studiegids geeft toekomstige studenten een belangrijk aanknopingspunt bij hun studiekeuze. Of de opleiding daadwerkelijk bij hen past, hangt echter ook af van persoonlijke verwachtingen, het tempo van de opleiding en de ervaringen tijdens de stages.

Voor De Kempel ligt de komende jaren vooral de uitdaging in het vasthouden van de onderwijskwaliteit en het afleveren van voldoende goed voorbereide leraren voor de basisscholen in Helmond en de rest van de regio.