Helmond zet monumentale watertoren in de verkoop: nieuwe eigenaar moet gebouw weer tot leven brengen

HELMOND – Na jaren van leegstand en plannen die niet van de grond kwamen, staat de monumentale watertoren aan de Torenstraat officieel te koop. De gemeente Helmond hoopt dat een nieuwe eigenaar het bijna tachtig jaar oude gebouw eindelijk een toekomst kan geven. Een eerdere zoektocht naar een exploitant mislukte. Ditmaal wordt de verkoop begeleid door Verschuuren & Schreppers Bedrijfsmakelaars uit Eindhoven. Belangstellenden hebben tot 15 november de tijd om een bod en een ontwikkelplan in te dienen.

De watertoren behoort tot de meest herkenbare gebouwen van Helmond. Met zijn hoogte van ruim 47 meter torent het bouwwerk uit boven de omgeving van het 25 Septemberpark. Hoewel de toren al tientallen jaren niet meer wordt gebruikt voor de drinkwatervoorziening, is het monument nog altijd een belangrijk onderdeel van het stadsbeeld.

Sinds januari 2024 is het gebouw opnieuw eigendom van de gemeente. Die wil de toren een bestemming geven die niet alleen economisch haalbaar is, maar ook iets toevoegt aan het centrum.

In mei van dit jaar begon de gemeente een selectieprocedure waarbij ondernemers werden uitgenodigd om met plannen voor de watertoren te komen. Het uitgangspunt was dat een exploitant het gebouw voor een periode van twintig jaar in erfpacht zou krijgen, met mogelijkheden voor verlenging.

De constructie moest ervoor zorgen dat de gemeente invloed kon blijven uitoefenen op de toekomst van het monument. Ook wilde Helmond voorkomen dat de toren opnieuw langdurig ongebruikt zou blijven.

Maar juist die voorwaarden bleken een belangrijk obstakel. Voor een ingrijpende verbouwing is waarschijnlijk een flinke investering nodig. Zonder volledig eigendom van het pand bleek het voor geïnteresseerde partijen moeilijk om daarvoor financiering te verkrijgen.

De procedure werd in juli voortijdig beëindigd. Daarmee moest de gemeente opnieuw op zoek naar een manier om het gebouw aantrekkelijk te maken voor investeerders.

De gemeente kiest nu voor een rechtstreekse verkoop, waarbij de eerdere verplichting tot erfpacht vervalt. De begeleiding komt in handen van Verschuuren & Schreppers Bedrijfsmakelaars, gevestigd aan de Emmasingel 13 in Eindhoven.

Het kantoor is gespecialiseerd in bedrijfsmatig vastgoed en beschikt over een netwerk van ondernemers, investeerders en vastgoedontwikkelaars. De makelaar gaat het bijzondere object onder de aandacht brengen van mogelijke kopers en zal bezichtigingen organiseren.

Het kantoor heeft aangekondigd binnenkort meer informatie over het verkooptraject bekend te maken. Een concrete vraagprijs is vooralsnog niet openbaar gemaakt.

Hoewel de gemeente de verkoopvoorwaarden heeft versoepeld, betekent dit niet dat iedere geïnteresseerde de toren zomaar kan kopen.

Kandidaten moeten naast hun bod een uitgewerkt plan indienen waarin staat wat zij met het monument willen doen. Daarbij kijkt de gemeente onder meer naar de maatschappelijke meerwaarde, de financiële haalbaarheid en de manier waarop de nieuwe functie aansluit bij de omgeving.

Ook moet duidelijk zijn hoe het gebouw wordt onderhouden en wat ermee gebeurt zolang de voorgestelde bestemming nog niet gerealiseerd is.

Een beoordelingscommissie gaat de plannen vergelijken. Daarbij krijgen ook een inwoner en een ondernemer een rol. Zij werden eerder geselecteerd om namens de stad mee te kijken naar de toekomstige bestemming.

Daarmee blijft de wens van de gemeente overeind dat de watertoren niet uitsluitend een particuliere investering wordt, maar ook een betekenisvolle plek voor Helmond krijgt.

Over de toekomst van de watertoren is in de stad al uitgebreid meegedacht. In 2024 konden inwoners aangeven welke bestemming zij het liefst zouden zien.

Meer dan 2.000 mensen leverden ideeën aan. Horeca kwam daarbij nadrukkelijk naar voren. Ongeveer driekwart van de deelnemers zag mogelijkheden voor bijvoorbeeld een restaurant, café of skybar.

Ook een evenementenlocatie, culturele activiteiten, sportvoorzieningen en combinaties van verschillende functies werden genoemd. Meer dan de helft van de respondenten stond positief tegenover het gebruik van de toren voor evenementen.

Een belangrijk aandachtspunt was het behoud van het karakteristieke uiterlijk. Veel inwoners willen dat het historische gebouw herkenbaar blijft, ook wanneer het van binnen een ingrijpende verbouwing ondergaat.

De uitkomsten van deze raadpleging blijven onderdeel van de beoordeling van nieuwe plannen.

De huidige watertoren werd in 1948 gebouwd naar een ontwerp van architect J.H.J. Kording. Het twaalfzijdige gebouw heeft een bakstenen buitenzijde en een stevige betonnen draagconstructie. Het waterreservoir had een inhoud van ongeveer 1,2 miljoen liter.

Het is niet de eerste watertoren die op deze locatie werd gebouwd. De oorspronkelijke toren uit 1899 stortte kort voor de ingebruikname in, toen het reservoir met water werd gevuld. Een vervangend exemplaar werd in 1900 voltooid, maar bleek door de groei van Helmond uiteindelijk te klein.

De huidige toren nam in 1948 de watervoorziening over. Met de verdere ontwikkeling van het drinkwaternet verloor het gebouw later zijn oorspronkelijke functie.

Sindsdien zijn verschillende mogelijkheden voor hergebruik onderzocht. Door de bijzondere vorm en constructie is het echter geen eenvoudig gebouw om te verbouwen. Het monumentale karakter brengt bovendien beperkingen met zich mee.

De omgeving van de watertoren is de afgelopen jaren sterk veranderd. Het 25 Septemberpark heeft een nieuwe inrichting gekregen en vormt samen met de Stadse Aa een groene verbinding in het centrum.

Een toegankelijke functie in de toren zou deze ontwikkeling kunnen versterken. Denk aan een ontmoetingsplek, een culturele voorziening of horeca waar bezoekers ook vanuit het park gebruik van kunnen maken.

Of dergelijke plannen daadwerkelijk haalbaar zijn, hangt af van de investeringskosten, de bouwkundige mogelijkheden en de vergunningen die voor een nieuwe bestemming nodig zijn.

Voor een toekomstige eigenaar ligt er daarmee zowel een bijzondere kans als een ingewikkelde opgave.

Geïnteresseerde kopers hebben tot zondag 15 november 2026 om 12.00 uur de tijd om hun bod en ontwikkelplan in te dienen.

De makelaar verzorgt de verdere informatievoorziening en organiseert kijkmomenten. Daarna worden de ontvangen voorstellen beoordeeld. Wanneer een geschikte kandidaat wordt gevonden, volgen gesprekken over de uitvoering en de afspraken die daarbij horen.

Met de verkoop begint een nieuw hoofdstuk voor een van de opvallendste monumenten van Helmond. Na meerdere pogingen om het gebouw nieuw leven in te blazen, moet de komende periode duidelijk worden of het loslaten van de erfpacht voldoende is om een serieuze investeerder over de streep te trekken.

Voor de stad is vooral de vraag of de watertoren straks opnieuw een plek wordt waar mensen niet alleen naar kijken, maar ook daadwerkelijk naartoe gaan.