Nog drie weken middeleeuwse zomer in Helmond: ridders, raadsels en een brandmysterie

HELMOND - Een ridderhelm opzetten, geheimen zoeken in eeuwenoude gangen en vervolgens proberen uit te vinden wat er in 1549 op de kasteelzolder gebeurde. Wie deze zomervakantie nog geen plannen heeft, kan in het centrum van Helmond letterlijk een paar eeuwen terug in de tijd. Kasteel Helmond staat tot eind augustus in het teken van het Zomerkasteel.

Een bezoek aan het kasteel is deze weken meer dan alleen langs vitrines en schilderijen lopen. Op verschillende plekken duiken bewoners uit lang vervlogen tijden op. De ene keer staat er een kok, even later verschijnt een marskramer, dienstmeid, rentmeester of kasteelheer. Zij vertellen bezoekers over het leven binnen de muren van de waterburcht.

De historische personages zijn nog tot en met zondag 23 augustus dagelijks tussen 10.30 en 16.00 uur in het kasteel te vinden. Ook lopen er tot die datum tussen 11.30 en 15.30 uur gidsen rond die verhalen vertellen over het gebouw en zijn geschiedenis.

Voor kinderen hoeft het niet bij luisteren te blijven. In de ridderzaal liggen kledingstukken klaar waarmee ze zich kunnen omtoveren tot ridder, prinses of andere middeleeuwse bewoner. En omdat een troon nu eenmaal uitnodigt tot bewijs voor thuis, mag daar natuurlijk ook een foto worden gemaakt.

Verder zijn er dagelijks speurtochten en spellen en kan er worden geknutseld. Zo kunnen bezoekers onder meer een wapenschild versieren, een sleutelhanger maken of aan de slag met een raamhanger die doet denken aan glas-in-lood. Voor deze activiteiten wordt boven op de gewone entree geen extra bedrag gevraagd.

Wie het allemaal iets spannender wil maken, kan naar boven. De zolder van het kasteel speelt een hoofdrol in een verhaal dat teruggaat tot 1549, toen daar brand uitbrak. Tijdens de zoldertour wordt het verhaal achter die brand verder uitgeplozen. De tour staat op dinsdag, woensdag, vrijdag, zaterdag en zondag meerdere keren per dag op het programma en is bedoeld voor bezoekers vanaf 8 jaar. Volgens het museum kan de tour bij temperaturen boven de 28 graden worden afgelast.

Voor de zoldertour 'Kasteel in brand' geldt een toeslag van 2 euro boven op de entree.

Dat de middeleeuwen juist hier worden nagespeeld is niet alleen voor de sfeer. Het huidige Kasteel Helmond vindt zijn oorsprong in de veertiende eeuw. Volgens de gemeente begon rond 1331 de bouw van het kasteel. Daarmee nadert het gebouw inmiddels zijn zevenhonderdste verjaardag.

Het kasteel geldt bovendien als de grootste vierkante waterburcht van Nederland. Nog vóór het huidige gebouw verrees, stond elders in het gebied al een oudere moerasburcht, het zogenoemde Oude Huys. Archeologische vondsten uit die periode, waaronder wapentuig en zelfs ivoren schaakstukken, wijzen erop dat hier al eeuwen eerder bewoners met aanzien leefden.

Daarmee krijgt een kinderspeurtocht door het kasteel ineens een iets andere lading: achter de dikke muren zit daadwerkelijk een geschiedenis die honderden jaren verder teruggaat dan de huidige stad er op het eerste gezicht aan doet denken.

Ook in het laatste weekend van augustus staat nog iets bijzonders op het programma. Acteur en gids Carel Frederik Wesselman neemt bezoekers op zaterdag 29 en zondag 30 augustus mee voor een wandeling door de geschiedenis van Helmond en de Zuid-Willemsvaart.

Tijdens die tocht door de omgeving van het kasteel komen oude foto's en verhalen voorbij over de invloed van het kanaal op de ontwikkeling van de stad. De wandeling sluit aan bij de viering van 200 jaar Zuid-Willemsvaart. Op zaterdag begint de tocht om 14.00 uur; op zondag zijn er wandelingen om 11.00 en 14.00 uur. Reserveren kan bij de balie van het kasteel.

De eerder aangekondigde roofvogeldemonstraties en workshops wilgentenen vlechten zijn inmiddels achter de rug. Die vonden plaats in juli en begin augustus. Wie het Zomerkasteel de komende weken bezoekt, moet het dus vooral hebben van de levende geschiedenis, speurtochten, creatieve activiteiten en de verschillende zolderprogramma's.

Kasteel Helmond is tijdens het Zomerkasteel van dinsdag tot en met zondag geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Het zomerprogramma loopt tot en met zondag 30 augustus. Een kaartje kost 12 euro voor volwassenen. Kinderen en jongeren van 4 tot en met 17 jaar, studenten tot en met 25 jaar en CJP-houders betalen 6 euro. Kinderen tot en met 3 jaar mogen gratis naar binnen. Museumkaarthouders en onder anderen bezitters van een VriendenLoterij VIP-kaart hebben eveneens gratis toegang.

Opvallend is dat het museum ook een lager tarief kent voor bezoekers met een inkomensverklaring. Volwassenen betalen dan 3 euro en kinderen tot en met 17 jaar kunnen gratis naar binnen.

Het kasteel staat aan het Kasteelplein midden in het centrum. Vanaf station Helmond is het ongeveer tien minuten lopen. Wie met de auto komt kan onder meer terecht bij parkeergarage Boscotondo of de betaalde parkeerplaatsen bij de Kasteel-Traverse.

Wie dus nog altijd denkt dat een museumbezoek betekent dat kinderen vooral nergens aan mogen zitten en stil achter hun ouders aan moeten lopen, kan deze zomer in Helmond voor een verrassing komen te staan. Hier mag een deel van de geschiedenis gewoon worden aangetrokken, uitgespeeld en uitgeplozen.