Verkeersleiders vrezen vertraging bij ongevallen door nieuwe software Rijkswaterstaat

HELMOND – De geplande invoering van een nieuw computersysteem bij Rijkswaterstaat leidt tot ernstige zorgen onder wegverkeersleiders. Medewerkers waarschuwen dat het afhandelen van verkeersincidenten meer tijd kan kosten, waardoor weginspecteurs mogelijk later worden ingezet. Ondanks aanhoudende kritiek houdt Rijkswaterstaat vast aan de invoering van de software.

Dat blijkt uit onderzoek van het Algemeen Dagblad, dat interne documenten en correspondentie van Rijkswaterstaat heeft ingezien. Daaruit komt een beeld naar voren van toenemende frustratie bij medewerkers die dagelijks verantwoordelijk zijn voor het bewaken en begeleiden van het verkeer op de Nederlandse snelwegen.

De zorgen richten zich op Dynac, een computersysteem dat onderdeel is van het omvangrijke ICT-programma CHARM. Rijkswaterstaat wil hiermee de bestaande verkeersmanagementsystemen moderniseren en de werkwijze in verkeerscentrales uniformeren.

Volgens betrokken medewerkers schiet de software vooral tekort bij het verwerken van ongevallen en andere incidenten.

In de huidige situatie kunnen verkeersleiders een melding registreren terwijl collega's direct aanvullende maatregelen treffen. Zo kunnen weginspecteurs worden aangestuurd en kunnen voorbereidingen voor rijstrookafsluitingen beginnen terwijl een incident nog wordt beoordeeld.

Met Dynac verloopt dit proces volgens de kritiek minder efficiënt. Informatie zou pas voor andere medewerkers beschikbaar komen nadat een melding volledig is ingevoerd. Daardoor dreigt vertraging bij situaties waarin snel handelen noodzakelijk is.

De problemen kwamen nadrukkelijk naar voren tijdens een proefperiode in juli 2025. Volgens de berichtgeving van het AD verliep deze test zo moeizaam dat de ingebruikname werd teruggedraaid.

Medewerkers signaleerden onder meer traag reagerende functies, onvoldoende overzicht en beperkingen bij het gelijktijdig verwerken van informatie.

Een later opgestelde inventarisatie bevatte 52 knelpunten. Daarvan zouden veertien technisch niet oplosbaar zijn en zeven slechts gedeeltelijk.

Ook het begeleiden van nieuwe medewerkers levert volgens de verkeersleiders problemen op. Door beperkingen in het systeem kunnen ervaren collega's niet altijd rechtstreeks meekijken bij lopende incidenten, waardoor ondersteuning en correctie lastiger worden.

De combinatie van technische beperkingen en veranderende werkprocessen zorgt voor onzekerheid over de gevolgen voor de dagelijkse verkeersveiligheid.

De verkeerscentrale Zuid-Nederland in Helmond moet volgens de planning eind oktober 2026 als eerste volledig overstappen op de nieuwe werkwijze voor incidentregistratie.

Vanuit deze centrale wordt het verkeer op belangrijke snelwegen in Zuid-Nederland bewaakt. Medewerkers houden verkeersstromen in de gaten, bedienen technische voorzieningen en ondersteunen de afhandeling van incidenten.

Na Helmond moet de verdere uitrol plaatsvinden bij andere regionale verkeerscentrales. Voor Noord- en Oost-Nederland wordt begin 2027 als volgende fase genoemd.

De beslissing om de invoering door te zetten, ondanks bezwaren van medewerkers, heeft de verhoudingen tussen de werkvloer en de leiding verder onder druk gezet.

Het moderniseringsprogramma CHARM begon in 2011. Het doel was om 26 afzonderlijke systemen te vervangen en daarmee het verkeersmanagement efficiënter en minder onderhoudsgevoelig te maken.

De ontwikkeling bleek aanzienlijk ingewikkelder dan aanvankelijk voorzien. Het programma liep vertraging op en de financiële ramingen werden meerdere keren aangepast.

In 2023 bedroeg het geraamde projectbudget 169 miljoen euro. Volgens de meest recente registratie op het Rijks ICT-dashboard is dit bedrag inmiddels bijgesteld naar ongeveer 156 miljoen euro.

Daarmee weerspreekt Rijkswaterstaat berichten dat de totale kosten inmiddels 200 miljoen euro bedragen.

De omvangrijke investering staat al langer onder toezicht. Het Adviescollege ICT-toetsing waarschuwde in april 2023 voor ernstige tekortkomingen in de aansturing, het contractbeheer en de voorbereiding op mogelijke tegenvallers.

Ook ontbrak volgens het adviescollege destijds een voldoende uitgewerkt terugvalscenario om de continuïteit van het verkeersmanagement te waarborgen.

Rijkswaterstaat erkent dat de nieuwe software bij medewerkers vragen en zorgen oproept. De wegbeheerder bestrijdt echter dat het systeem tot grote vertragingen bij de hulpverlening zal leiden.

Volgens de organisatie zijn technische verbeteringen doorgevoerd en is een groot deel van de eerder vastgestelde problemen opgelost. Ook verwacht Rijkswaterstaat dat de verwerking van incidenten sneller verloopt wanneer medewerkers meer ervaring hebben met Dynac.

Daarbij benadrukt de organisatie dat politie, brandweer en ambulances in de eerste plaats via de reguliere meldkamers worden aangestuurd. Mogelijke verschillen in aanrijtijden zouden volgens Rijkswaterstaat vooral betrekking hebben op eigen weginspecteurs en bergingsdiensten en beperkt blijven.

Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat heeft laten weten dat de invoering en mogelijke gevolgen voor de verkeersveiligheid nauwlettend moeten worden gevolgd.

De discussie over Dynac raakt aan een belangrijke vraag binnen het verkeersmanagement: hoeveel tijd mogen administratieve en technische handelingen kosten voordat hulpverlenende maatregelen kunnen worden uitgevoerd?

Op drukke snelwegen kunnen enkele minuten verschil grote gevolgen hebben voor de veiligheid van betrokken automobilisten, gestrande voertuigen en hulpverleners.

Tegelijkertijd staat Rijkswaterstaat voor de noodzaak om verouderde technologie te vervangen. Bestaande applicaties worden steeds moeilijker te onderhouden en bieden minder mogelijkheden voor toekomstige ontwikkelingen.

Of Dynac in de praktijk aan de verwachtingen voldoet, zal tijdens de invoering moeten blijken. Daarbij wordt vooral gekeken naar de snelheid van incidentafhandeling, de werkbaarheid voor verkeersleiders en het behoud van een veilige verkeerssituatie.

Voor de medewerkers in Helmond begint daarmee een belangrijke nieuwe fase in een ICT-project dat al ruim vijftien jaar loopt.