Vlooienmiddel van hond of kat kan Helmonds water belasten

HELMOND – Wie zijn hond of kat behandelt tegen vlooien en teken, staat er waarschijnlijk niet bij stil dat resten van zo'n middel uiteindelijk in sloten en beken terecht kunnen komen. Toch waarschuwen de Nederlandse waterschappen daar in aanloop naar Dierendag voor. Sommige werkzame stoffen zijn al in zeer kleine hoeveelheden schadelijk voor het leven in het water. Huisdieren beschermen blijft belangrijk, maar volgens deskundigen kan dat wel bewuster.

Waterschappen treffen in Nederlands oppervlaktewater stoffen aan die onder meer afkomstig kunnen zijn uit middelen tegen vlooien en teken. Het gaat daarbij soms om stoffen die vanwege hun schadelijke werking niet meer in de landbouw mogen worden toegepast, maar nog wel voorkomen in middelen voor huisdieren.

De oproep is nadrukkelijk niet bedoeld om honden- en kattenbezitters te laten stoppen met bescherming tegen parasieten. Vlooien en teken kunnen dieren gezondheidsproblemen bezorgen en teken kunnen bovendien ziekteverwekkers overbrengen.

Het gaat er vooral om dat middelen zo gericht mogelijk worden gebruikt.

Middelen tegen vlooien en teken zijn verkrijgbaar als bijvoorbeeld druppels voor in de nek, sprays, shampoos, vlooienbanden, injecties en tabletten.

Na behandeling kunnen resten op verschillende manieren in het milieu terechtkomen. Stoffen op de vacht kunnen bijvoorbeeld loskomen tijdens het zwemmen of wassen. Ook haren waarop resten van een middel zitten kunnen uiteindelijk in het milieu belanden.

Bij medicijnen die het dier inneemt kunnen werkzame stoffen of afbraakproducten via urine of ontlasting worden uitgescheiden.

Juist dat soort routes zijn voor veel huisdierenbezitters nauwelijks zichtbaar.

Ook in Helmond en omgeving staat de aanwezigheid van medicijnresten in water nadrukkelijk op de agenda. Waterschap Aa en Maas en het Elkerliek ziekenhuis vroegen eerder dit jaar gezamenlijk aandacht voor stoffen uit medicijnen die via het riool uiteindelijk in het oppervlaktewater kunnen belanden.

Na rioolwaterzuivering kunnen nog altijd resten achterblijven. Die komen vervolgens terecht in sloten, beken en rivieren. Voor waterbeheerders is het verminderen van dergelijke verontreiniging daarom een belangrijk aandachtspunt.

Dat speelt des te meer omdat de waterkwaliteit in Oost-Brabant onder druk staat. De droge en warme zomer van 2026 leidde in het werkgebied van Waterschap Aa en Maas tot lage waterstanden, warmer oppervlaktewater en problemen met onder meer blauwalg en zuurstoftekort.

Volgens dierenarts Stijn Peters van Dierenziekenhuis Eindhoven is vooral een gerichte behandeling belangrijk. De leefwijze van een huisdier bepaalt voor een groot deel welke bescherming nodig is.

Een kat die uitsluitend binnenshuis leeft, loopt immers andere risico's dan een hond die dagelijks door bossen, bermen en hoog gras rent of regelmatig gaat zwemmen.

Het advies is daarom om niet automatisch iedere maand hetzelfde middel toe te dienen, maar te bespreken welke bescherming in de individuele situatie noodzakelijk is. Dat kan bij een dierenarts of een deskundige dierenspeciaalzaak.

Ook de keuze voor het soort middel kan verschil maken.

Bij middelen die op huid of vacht worden aangebracht verdient zwemmen extra aandacht. Wanneer een behandelde hond kort daarna een sloot, vijver of beek induikt, kunnen werkzame stoffen rechtstreeks in het water terechtkomen.

Het is daarom belangrijk de gebruiksaanwijzing van het middel goed te volgen en rekening te houden met de aangegeven periode waarin een dier niet mag zwemmen of gewassen mag worden.

Ook hondenpoep opruimen helpt. Medicijnresten kunnen via ontlasting in de bodem en uiteindelijk in het water terechtkomen. Ontlasting kan daarom het beste bij het restafval worden weggegooid en niet bij het gft.

Voor dierenbezitters ligt er volgens de waterschappen vooral een taak in bewustwording. Een dier helemaal niet meer behandelen tegen vlooien of teken is geen oplossing.

Door te kijken naar het daadwerkelijke risico, het juiste middel te kiezen en zorgvuldig om te gaan met resten kan de belasting van het milieu wel worden verminderd.

Zo blijft de hond of kat beschermd, terwijl tegelijkertijd wordt voorkomen dat meer schadelijke stoffen dan noodzakelijk in het Helmondse watersysteem terechtkomen.