Bijna volledige maansverduistering vrijdagochtend zichtbaar boven Helmond

22 aug , 16:30 • Nieuws

pexels sabarish sankaran 7630984 33877023

Opname van de fasen van de maan tijdens een maansverduistering tegen een donkere nachtelijke lucht ©Pexels

HELMOND – Wie vrijdag 28 augustus vroeg uit de veren is, kan boven Helmond een bijzonder hemelverschijnsel zien. De maan trekt die ochtend diep door de schaduw van de aarde. Tijdens het hoogtepunt is vrijwel de volledige maanschijf verduisterd. Wie niets wil missen, moet niet alleen vroeg opstaan, maar vooral een plek zoeken met vrij uitzicht richting het westen en zuidwesten.

De maansverduistering begint in Helmond rond 03.23 uur. Op dat moment komt de maan in de buitenste, lichtere schaduw van de aarde terecht. Die eerste fase is met het blote oog meestal lastig te onderscheiden.

Vanaf ongeveer 04.33 uur verandert dat. De maan bereikt dan de donkere kernschaduw van de aarde en vanaf dat moment lijkt er langzaam een steeds grotere donkere hap uit de maanschijf te verdwijnen.

In de daaropvolgende anderhalf uur wordt een steeds groter gedeelte van de maan verduisterd.

Hoogtepunt om 06.12 uur

Het maximum van de verduistering wordt vanuit Helmond rond 06.12 uur bereikt. De eclips heeft dan een magnitude van ongeveer 0,93. Daarmee gaat het officieel om een gedeeltelijke maansverduistering, maar visueel komt het verschijnsel dicht in de buurt van een totale eclips.

Slechts een relatief klein gedeelte van de maan blijft tijdens het maximum buiten de donkerste schaduw van de aarde.

Voor Helmond is vooral de lage stand van de maan van belang. Tijdens het hoogtepunt staat deze nog maar ongeveer vijf graden boven de horizon. De maan bevindt zich dan in westzuidwestelijke richting.

Gebouwen, bomen en andere obstakels kunnen het zicht daardoor gemakkelijk blokkeren. Vanuit straten of woonwijken met veel bebouwing kan juist het spectaculairste gedeelte van de eclips moeilijk zichtbaar zijn.

Wie de verduistering goed wil volgen, heeft de beste kansen op een open plek aan de westelijke of zuidwestelijke kant van Helmond, waar het uitzicht richting de horizon zo min mogelijk wordt gehinderd.

Ochtendschemering maakt waarnemen lastiger

Er is nog een tweede factor waarmee Helmondse kijkers rekening moeten houden. Terwijl de verduistering zijn hoogtepunt nadert, wordt het langzaam licht.

Rond 06.08 uur begint de helderste fase van de ochtendschemering en omstreeks 06.43 uur komt in Helmond de zon op. Dat is slechts een half uur na het maximum van de maansverduistering.

De maan staat dan aan de tegenoverliggende kant van de hemel, vlak boven de horizon. Daardoor neemt het contrast tussen de verduisterde maan en de steeds lichter wordende lucht snel af.

Voor waarnemers en fotografen kan het daarom interessant zijn om niet alleen op het maximum te wachten. Tussen ongeveer 04.30 en 06.00 uur staat de maan hoger en is de hemel nog donkerder.

Maan verdwijnt om 06.51 uur

Lang kan Helmond na het maximum niet meer van de verduistering genieten. Rond 06.51 uur zakt de maan onder de horizon.

De eclips zelf is daarmee nog niet afgelopen. De maan blijft daarna nog geruime tijd door de schaduw van de aarde bewegen, maar vanuit Helmond is dat gedeelte niet meer zichtbaar.

Dat maakt deze maansverduistering enigszins bijzonder. Het verschijnsel bouwt boven Helmond langzaam op naar het maximum, waarna de maan vrijwel direct daarna in de ochtendschemering richting de horizon verdwijnt.

Roodbruine kleur mogelijk

Tijdens een maansverduistering staat de aarde tussen de zon en de maan. Een deel van het zonlicht wordt daardoor door onze planeet tegengehouden.

Het verduisterde gedeelte van de maan wordt echter meestal niet volledig zwart. Zonlicht dat door de aardatmosfeer gaat, wordt afgebogen. Vooral rood en oranje licht kan uiteindelijk het maanoppervlak nog bereiken.

Daardoor kan het donkere gedeelte van de maan tijdens de diepe fase een koperachtige, roodbruine of donkeroranje tint krijgen.

Hoe sterk die verkleuring daadwerkelijk wordt, is vooraf niet exact te voorspellen. De toestand van de atmosfeer speelt daarbij een rol.

Geen telescoop nodig

Voor het bekijken van de maansverduistering is geen telescoop nodig. Het verschijnsel is bij helder weer met het blote oog goed zichtbaar.

Een verrekijker kan wel helpen om de overgang tussen het heldere en verduisterde gedeelte van de maan beter te bekijken. Voor fotografie is vooral de lage stand aan de horizon interessant. Daardoor kan de verduisterde maan samen met gebouwen of andere herkenbare elementen van het Helmondse landschap worden vastgelegd.

Een statief kan daarbij helpen, zeker tijdens het donkerste gedeelte van de nacht.

Tweede eclips in augustus

De maansverduistering volgt zestien dagen na de gedeeltelijke zonsverduistering van 12 augustus. Daarmee levert augustus 2026 binnen korte tijd twee opvallende astronomische gebeurtenissen op die vanuit Zuidoost-Brabant waarneembaar zijn.

Bij de zonsverduistering schoof de maan voor de zon langs. Vrijdagochtend zijn de rollen omgedraaid en bevindt juist de aarde zich tussen zon en maan.

Bewolking geeft uiteindelijk de doorslag

Of Helmond de verduistering daadwerkelijk goed kan zien, hangt uiteindelijk vooral af van het weer. Lage bewolking in westelijke richting kan al voldoende zijn om het zicht op de laagstaande maan te blokkeren.

Zelfs wanneer een groot deel van de hemel helder is, kan een wolkenband aan de horizon problemen opleveren.

De weersverwachting voor precies het tijdvak van de eclips wordt betrouwbaarder naarmate vrijdag dichterbij komt. Bij een heldere hemel wacht vroege vogels in Helmond in ieder geval een bijzonder schouwspel.