Grote schade na verwoestende brand in monumentale woonboerderij Helmond: bluswerk duurde tot diep in de nacht

HELMOND – De monumentale woonboerderij aan de Kruisschotseweg in Helmond is zwaar beschadigd door de grote brand van woensdagavond 11 november. Vooral het voorste gedeelte van het historische pand, waarin de bewoners verbleven, is ernstig getroffen. De rieten dakconstructie boven dit deel is volledig verloren gegaan en de bovenverdieping is grotendeels ingestort. De brandweer was tot ongeveer 02.00 uur donderdagochtend bezig met het bestrijden van het vuur. Bij de brand raakte niemand gewond.

De omvang van de schade aan de monumentale boerderij werd donderdagochtend duidelijker. Het voorste gedeelte van het gebouw, dat als woonruimte werd gebruikt, heeft de zwaarste klappen gekregen. De volledige rieten kap boven dit gedeelte is afgebrand.

Ook de bovenverdieping liep grote schade op. Door de langdurige brand verloor een deel van de constructie zijn stevigheid, waarna delen van het gebouw instortten. De gevolgen voor de overige bouwdelen moeten nog nader worden vastgesteld.

De brand betekent een ingrijpend verlies voor de bewoners en mogelijk ook voor het historische karakter van het pand. Het is nog onzeker hoeveel van de oorspronkelijke constructie behouden kan blijven.

De eerste brandmelding kwam woensdag 11 november rond 18.15 uur binnen. Het vuur ontstond vermoedelijk in de omgeving van de schoorsteen en verspreidde zich vervolgens snel naar het rieten dak en de zolder van de woonboerderij.

De brandweer schaalde de inzet binnen korte tijd op. Aanvankelijk ging het om een middelgrote brand, maar door de snelle uitbreiding en de moeilijke bereikbaarheid van de vuurhaarden werden steeds meer eenheden opgeroepen.

Rond 20.00 uur was de situatie opgeschaald naar een zeer grote brand. Op dat moment waren al meerdere brandweerkorpsen en gespecialiseerde teams betrokken bij de bestrijding.

Ondanks de grootschalige inzet kon niet worden voorkomen dat de vlammen een groot deel van de bovenverdieping verwoestten. Rond 22.00 uur was de schade zo ernstig dat delen van de bovenverdieping en dakconstructie waren ingestort.

Vanwege de rieten dakbedekking werden twee gespecialiseerde rietdakteams ingezet. Deze kwamen uit het Gelderse Elst en uit Utrecht.

De teams probeerden te voorkomen dat het vuur zich verder door de dakconstructie zou verspreiden. Brandweerlieden verwijderden vanaf hoogwerkers grote hoeveelheden brandend en smeulend riet. Ook gingen zij via ladders het dak op om moeilijk bereikbare brandhaarden aan te pakken.

Daarnaast werd een zogenoemde stoplijn aangebracht. Daarbij wordt de rieten dakbedekking op een bepaalde plaats onderbroken, zodat het vuur zich minder gemakkelijk naar andere delen van het dak kan verplaatsen.

Ook vanuit de binnenzijde van de boerderij werd geblust. Door de combinatie van brandend riet, hoge temperaturen en aangetaste bouwdelen was sprake van een complexe en langdurige operatie.

Naast de gespecialiseerde teams werden brandweereenheden uit onder meer Helmond, Deurne, Eindhoven, Best en Geldrop ingezet. Ook extra bluswater en ondersteunend materieel waren nodig.

Woensdagavond werd aanvankelijk rekening gehouden met bluswerkzaamheden tot ongeveer middernacht. Uiteindelijk duurde de inzet aanzienlijk langer.

Omstreeks 23.08 uur werden aanvullende brandweerlieden opgeroepen om collega's af te lossen. Daarbij werden ook eenheden uit de regio Eindhoven en Nuenen gealarmeerd.

Het bestrijden van een brand in een rieten dak vergt veel tijd. In de dikke lagen dakbedekking kunnen brandende resten achterblijven die vanaf de buitenkant nauwelijks zichtbaar zijn. Als deze niet volledig worden verwijderd of geblust, kan het vuur opnieuw oplaaien.

De brandweer bleef daarom tot ongeveer 02.00 uur in de nacht van woensdag op donderdag bezig met het blussen van de woonboerderij.

Daarmee duurde de brandweerinzet bijna acht uur.

Kort nadat de brand was uitgebroken, konden bewoners en buurtgenoten nog verschillende persoonlijke eigendommen uit de boerderij halen.

Op de begane grond was aanvankelijk nog weinig rook aanwezig, waardoor het mogelijk was om spullen naar buiten te brengen. Naarmate de brand verder uitbreidde, werd de situatie steeds gevaarlijker.

Hoewel de materiële schade bijzonder groot is, zijn er geen gewonden gevallen.

Bij de brand kwam veel rook vrij. Door de lage temperaturen en mistige omstandigheden bleef deze woensdagavond op verschillende plaatsen dicht bij de grond hangen.

Omdat de boerderij in het buitengebied van Helmond ligt, bleef de overlast door de rook voor de omgeving relatief beperkt.

De verwoesting roept vragen op over de toekomst van het monumentale gebouw. Vooral het verlies van de rieten kap en de instorting van delen van de bovenverdieping maken duidelijk dat omvangrijke herstelwerkzaamheden nodig zouden zijn om het pand opnieuw in gebruik te kunnen nemen.

Of restauratie mogelijk is, hangt onder meer af van de toestand van de overgebleven muren, draagconstructies en andere historische bouwdelen.

Het is nog niet bekend of en wanneer een bouwkundige beoordeling van het pand plaatsvindt. Ook over de totale financiële schade is nog geen duidelijkheid.

De precieze oorzaak van de brand is vooralsnog onduidelijk. Kort na het uitbreken van het vuur werd rekening gehouden met een mogelijke oorsprong rond de schoorsteen.

Of daar daadwerkelijk de brand is ontstaan, is nog niet officieel bevestigd. Ook is niet bekend of technisch onderzoek al uitsluitsel heeft gegeven.

De komende periode moet duidelijk worden welke gevolgen de verwoestende brand heeft voor het behoud van deze monumentale woonboerderij in Helmond.