Jeugdzorg zet financiële druk op Helmond verder onder druk: regionale kosten blijven stijgen

HELMOND – De uitgaven aan jeugdzorg blijven een groeiend probleem voor Helmond en de omliggende gemeenten. In de eerste zes maanden van 2026 is binnen de regionale samenwerking al 62,9 miljoen euro uitgegeven aan hulp voor kinderen en jongeren. Dat is ongeveer negen procent meer dan een jaar eerder. Tegelijkertijd groeit de discussie over de kwaliteit van de zorg, het toezicht op instellingen en de verantwoordelijkheid van gemeenten.

Voor Helmond is de ontwikkeling zorgwekkend. De stad werkt samen met tien andere gemeenten bij de inkoop van jeugdhulp. Door gezamenlijk afspraken te maken met zorgaanbieders proberen de gemeenten specialistische ondersteuning beschikbaar en betaalbaar te houden. Toch blijkt het lastig de stijgende uitgaven onder controle te krijgen.

De financiële druk wordt onder meer veroorzaakt door de ingewikkelde problematiek waarmee sommige jongeren en gezinnen te maken hebben. Vooral langdurige begeleiding, specialistische behandelingen en intensieve opvang kunnen hoge kosten met zich meebrengen.

Dat jeugdzorg in Helmond een belangrijk onderwerp is, blijkt ook uit recente landelijke cijfers. In de eerste helft van 2026 ontving 13,2 procent van de Helmondse kinderen en jongeren onder de achttien jaar een vorm van jeugdhulp. Landelijk lag dat percentage op 11,2 procent.

Daarmee ligt het gebruik van jeugdhulp in Helmond duidelijk boven het Nederlandse gemiddelde. Het gaat daarbij om verschillende vormen van ondersteuning, variërend van begeleiding bij opvoedproblemen en psychische klachten tot intensieve zorg voor jongeren die tijdelijk niet thuis kunnen wonen.

Opvallend is dat het aantal jongeren dat landelijk jeugdzorg ontvangt juist daalt. In de eerste helft van 2026 kregen ongeveer vijf procent minder jongeren jeugdzorg dan een jaar eerder. Minder cliënten betekenen echter niet automatisch lagere uitgaven. De zwaarte, duur en intensiteit van behandelingen spelen eveneens een belangrijke rol.

Helmond maakt deel uit van de regionale samenwerking Een 10 voor de Jeugd. Naast Helmond zijn ook Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Laarbeek, Someren, Geldrop-Mierlo, Nuenen, Son en Breugel, Veldhoven en Waalre aangesloten.

De gemeenten regelen gezamenlijk de inkoop van verschillende vormen van jeugdhulp. De bedoeling is dat jongeren ook bij ingewikkelde problemen passende ondersteuning kunnen krijgen, zonder dat iedere gemeente afzonderlijk afspraken met zorgaanbieders hoeft te maken.

Voor Helmond ligt een belangrijk deel van de lokale ondersteuning bij Sociale Teams Helmond. Deze organisatie helpt gezinnen met vragen over opvoeding, ontwikkeling en problemen in de thuissituatie. Medewerkers zijn actief in de wijken en op scholen.

De organisatie heeft echter ook te maken met wachttijden. Daardoor blijft snelle toegang tot ondersteuning een aandachtspunt. Vroegtijdig ingrijpen kan voorkomen dat problemen bij jongeren en gezinnen verder escaleren en uiteindelijk zwaardere zorg nodig is.

De uitdaging voor de gemeente is om voldoende hulp beschikbaar te houden en tegelijkertijd te voorkomen dat de kosten steeds verder oplopen.

Naast de financiële problemen staat ook de veiligheid van jongeren in de jeugdzorg opnieuw ter discussie. Aanleiding is de situatie rond Huize Soria, een inmiddels gesloten gezinshuis in Spanje waar Nederlandse jongeren werden geplaatst.

Onderzoek naar de instelling heeft ernstige tekortkomingen aan het licht gebracht. Er zijn meldingen van fysiek geweld, intimidatie en vergaande beperkingen van de vrijheid van jongeren. Ook het toezicht door betrokken Nederlandse organisaties bleek onvoldoende.

In buurgemeente Laarbeek ontstond ophef nadat bekend werd dat een jongere uit die gemeente in het Spaanse gezinshuis was ondergebracht. De gemeenteraad kreeg hierover vertrouwelijke informatie, waardoor de inhoud niet openbaar besproken kan worden.

De gang van zaken heeft inmiddels geleid tot nieuwe vragen in de Tweede Kamer. Daarbij gaat het onder meer over de verantwoordelijkheid van gemeenten, de controle op buitenlandse zorginstellingen en de mogelijkheden van gemeenteraden om toezicht te houden op het gemeentebestuur.

De kwestie speelt weliswaar in Laarbeek, maar raakt ook aan de verantwoordelijkheden binnen de regionale jeugdzorg waarvan Helmond deel uitmaakt. Gemeenten moeten niet alleen beoordelen welke zorg nodig is en hoeveel die mag kosten, maar ook kunnen vaststellen of jongeren daadwerkelijk veilig worden opgevangen.

Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdzorg. Daarmee dragen zij ook een belangrijk deel van de financiële risico's wanneer meer of duurdere ondersteuning nodig blijkt.

Voor Helmond betekent dit dat de ontwikkeling van de jeugdzorguitgaven een terugkerend aandachtspunt blijft bij gemeentelijke begrotingen. Hogere kosten kunnen de ruimte voor andere voorzieningen en beleidsplannen beperken, al staat niet vast welk financieel effect de nieuwste regionale cijfers specifiek voor Helmond hebben.

De komende jaren moeten gemeenten bovendien rekening houden met veranderingen in de landelijke jeugdzorgregels. Daarbij wordt opnieuw gekeken naar de afbakening van jeugdhulp en de manier waarop ondersteuning georganiseerd wordt.

Voor Helmond ligt de belangrijkste opgave uiteindelijk bij het vinden van een evenwicht tussen betaalbaarheid en goede zorg. Kinderen en gezinnen moeten tijdig passende hulp kunnen krijgen, terwijl de gemeente meer inzicht en grip nodig heeft op de uitgaven.

De nieuwe regionale cijfers laten zien dat die opgave voorlopig niet kleiner wordt.