Expositie in hartje Helmond laat zien hoe moeilijk jezelf zijn vroeger kon zijn

HELMOND – Op het Piet Blomplein in Helmond krijgen negentien lhbtiq+-ouderen een gezicht en een stem. De buitententoonstelling OudRoze brengt persoonlijke levensgeschiedenissen samen van mensen die opgroeiden in een tijd waarin openlijk uitkomen voor je seksuele geaardheid of genderidentiteit allesbehalve vanzelfsprekend was. Met indrukwekkende portretten en geluidsfragmenten maakt de expositie zichtbaar hoeveel er in de afgelopen decennia is veranderd.

De geportretteerde mannen en vrouwen zijn allemaal zeventig jaar of ouder. Hun verhalen voeren bezoekers terug naar een periode waarin homoseksualiteit en genderdiversiteit in veel gezinnen en gemeenschappen nauwelijks bespreekbaar waren. Afwijzing, onbegrip en maatschappelijke druk bepaalden voor een deel van deze generatie hoe zij hun leven konden inrichten.

Toch draait de tentoonstelling niet uitsluitend om moeilijke ervaringen. Ook liefde, persoonlijke vrijheid, veerkracht en het vinden van een eigen plek in de samenleving komen uitgebreid aan bod.

De kleurrijke foto's zijn gemaakt door fotograaf en kunstenaar Ernst Coppejans. Hij ontwikkelde OudRoze samen met Stichting Open Mind. Sinds 2021 reist het project langs verschillende Nederlandse steden om de geschiedenis van oudere lhbtiq+-personen toegankelijk te maken voor een breed publiek.

Op grote panelen staan de portretten en bijbehorende levensverhalen. Wie meer wil weten, kan met een smartphone een QR-code scannen. Daarmee zijn fragmenten uit persoonlijke interviews te beluisteren. De audioverslagen zijn beschikbaar in het Nederlands en Engels.

De verhalen laten zien hoe verschillend mensen hun identiteit hebben beleefd. Waar de een al op jonge leeftijd ruimte vond om zichzelf te zijn, moest een ander jarenlang voorzichtig omgaan met gevoelens, relaties of persoonlijke keuzes.

De tentoonstelling komt op een moment waarop maatschappelijke acceptatie opnieuw volop aandacht krijgt. Hoewel Nederland sinds 2001 het huwelijk openstelt voor stellen van hetzelfde geslacht, betekent juridische gelijkheid niet automatisch dat iedereen zich overal geaccepteerd voelt.

Uit de landelijke lhbtiqa+-monitor van 2026 blijkt dat 84 procent van de Nederlanders positief staat tegenover homoseksuele en lesbische personen. Voor transgender personen ligt dat percentage op 63 procent. De algemene acceptatie is de afgelopen twee jaar nauwelijks verder toegenomen.

Ook op latere leeftijd kunnen mensen met onzekerheid te maken krijgen. Vooral wanneer ouderen afhankelijk worden van thuiszorg of een woonzorginstelling, kan de angst voor negatieve reacties opnieuw een rol spelen. Sommige lhbtiq+-ouderen worden daardoor terughoudender in het openlijk uiten van hun identiteit.

De portretten op het Piet Blomplein onderstrepen daarmee dat zichtbaarheid en gelijkwaardige behandeling niet uitsluitend onderwerpen zijn voor jongere generaties.

De komst van OudRoze naar Helmond is mogelijk gemaakt door Stichting Regenbooggedachte, in samenwerking met de gemeente Helmond. Door de tentoonstelling midden in de openbare ruimte te plaatsen, worden ook voorbijgangers bereikt die niet speciaal voor een expositie naar een museum of galerie gaan.

Daarmee krijgt het Piet Blomplein tijdelijk een tweede functie: niet alleen als ontmoetingsplek in de stad, maar ook als plaats waar verschillende generaties kunnen kennismaken met een minder zichtbaar deel van de Nederlandse geschiedenis.

De tentoonstelling is sinds 30 oktober te zien en blijft tot en met vrijdag 20 november 2026 op het Piet Blomplein staan. Bezoekers kunnen de portretten bekijken en via hun telefoon de persoonlijke verhalen beluisteren.