Helmond decor voor gesprek over toekomst van Brabants kunsttalent

HELMOND – Hoe zorg je ervoor dat beginnende kunstenaars niet alleen artistiek groeien, maar ook daadwerkelijk een duurzame plek weten te vinden in de professionele cultuursector? Die vraag stond donderdag 10 september centraal in De Cacaofabriek in Helmond. Kunstenaars, culturele instellingen, oud-deelnemers en beleidsmakers kwamen er samen voor een symposium rond tien jaar talentontwikkeling in Brabant.

Aanleiding voor de bijeenkomst was onder meer het tienjarig bestaan van jump!, het ontwikkelprogramma voor beeldend kunstenaars waarbij verschillende Brabantse kunstinstellingen samenwerken. De Cacaofabriek is een van de organisaties binnen dat netwerk en vormde daardoor een logische locatie voor de bijeenkomst.

Talentontwikkeling in de kunstwereld gaat tegenwoordig verder dan alleen ruimte bieden om nieuw werk te maken. Makers moeten zich ook leren bewegen in een professionele omgeving waarin presentatie, financiering, ondernemerschap, samenwerking en het opbouwen van een netwerk steeds belangrijker zijn.

Binnen de Brabantse TalentHubs worden kunstenaars daarom gedurende langere tijd begeleid door instellingen en professionals uit hun eigen vakgebied. Daarbij staat niet één vast opleidingstraject centraal, maar wordt gekeken naar wat een individuele maker nodig heeft om een volgende stap te zetten.

De aanpak is inmiddels uitgegroeid tot een provinciaal netwerk van zeven talenthubs. Die richten zich onder meer op beeldende kunst, muziek, film en audiovisuele producties, design, literatuur en podiumkunsten. Voor de periode 2025 tot en met 2028 worden via deze programma's ongeveer negentig culturele talenten intensief ondersteund.

De talenten krijgen daarbij toegang tot de kennis, faciliteiten en contacten van theaters, podia, musea, galeries, festivals en andere culturele organisaties. Het doel is uiteindelijk dat makers niet alleen hun artistieke kwaliteiten verder ontwikkelen, maar ook een zelfstandige beroepspraktijk kunnen opbouwen.

Sinds de ontwikkeling van het Brabantse netwerk hebben inmiddels honderden makers aan de verschillende programma's deelgenomen. De provincie Noord-Brabant financiert het TalentHub-programma, terwijl Kunstloc Brabant een coördinerende en adviserende rol vervult.

Voor Helmond is vooral de deelname van De Cacaofabriek aan jump! van belang. Binnen dat programma werken acht Brabantse kunstinstellingen samen. Naast De Cacaofabriek zijn onder andere organisaties uit Eindhoven, Tilburg, Oss, Zundert en Den Bosch betrokken.

Daarmee krijgen deelnemers niet slechts toegang tot één expositieruimte of begeleider, maar tot een netwerk dat zich over vrijwel de hele provincie uitstrekt. Voor jonge kunstenaars kan juist die combinatie belangrijk zijn. Een kennismaking bij de ene instelling kan leiden tot een presentatie, werkperiode of samenwerking elders.

Het symposium in Helmond werd gebruikt om terug te kijken op wat die manier van werken heeft opgeleverd, maar vooral ook om vooruit te kijken. Talentontwikkeling blijft immers afhankelijk van culturele infrastructuur, beschikbare werk- en presentatieruimte en financiële ondersteuning. Tegelijk verandert de beroepspraktijk van kunstenaars voortdurend.

Dat het niet uitsluitend bij praten over talentontwikkeling bleef, is momenteel in dezelfde Cacaofabriek te zien. De tentoonstelling Onder en Over vormt de afsluiting van de vijfde editie van jump!.

Vijftien kunstenaars tonen daarin werk dat tijdens het anderhalf jaar durende traject is ontwikkeld. De groep werkte niet alleen aan de eigen artistieke ontwikkeling, maar ook aan de zakelijke kant van het kunstenaarschap.

De tentoonstelling laat uiteenlopende disciplines, materialen en onderwerpen zien en maakt tegelijkertijd zichtbaar hoe verschillend de deelnemers zich binnen hetzelfde ontwikkelprogramma kunnen bewegen.

Onder en Over is nog tot en met zondag 11 oktober te bezoeken in De Cacaofabriek in Helmond. De expositie is dagelijks geopend van 13.00 tot 17.00 uur en de toegang is gratis.

Voor Helmond betekent de combinatie van tentoonstelling en symposium dat de stad tijdelijk niet alleen een plek is waar nieuw werk wordt getoond, maar ook onderdeel vormt van een bredere discussie over hoe de volgende generatie kunstenaars in Brabant een professionele toekomst kan opbouwen.