Helmond zoekt nog tientallen Pieten voor Kasteel van Sinterklaas

HELMOND – Het Kasteel van Sinterklaas kan dit jaar nog tientallen extra vrijwilligers gebruiken die als Piet aan de slag willen. Eind september hadden zich 135 Pieten aangemeld. In andere jaren stond de teller rond deze tijd meestal tussen de 180 en 200. Voor de organisatie, die ieder jaar op honderden vrijwilligers draait, is dat een ongebruikelijke situatie.

Wie in 2026 als Piet in en rond het Helmondse kasteel wil werken, kan zich nog tot en met 2 oktober aanmelden. De inschrijftermijn is daarmee iets langer dan aanvankelijk gepland. Iedere openingsdag zijn ongeveer dertig Pieten nodig om alle kamers, activiteiten en het buitenterrein voldoende te bemannen. 

De organisatie spreekt tegenwoordig officieel over SchoorsteenPieten. Ongeveer vijf jaar geleden werd voor deze vorm gekozen. De huidige terugloop in aanmeldingen wordt niet direct in verband gebracht met de maatschappelijke discussie die de afgelopen jaren rond de figuur van Piet is gevoerd. Vorig jaar was de belangstelling voor de vrijwilligersrollen juist groot. 

Een mogelijke verklaring ligt volgens de organisatie bij het kleinere aantal jongeren dat zich dit jaar aanmeldt. In voorgaande edities kwam een aanzienlijk deel van de vrijwilligers uit het onderwijs, onder meer van Ter Aa. Uit die groep komen ditmaal minder aanmeldingen binnen.

Wie SchoorsteenPiet wil worden, moet op het moment dat Sinterklaas in Helmond arriveert minimaal zestien jaar zijn. Vrijwilligers moeten zich voor meerdere draaidagen beschikbaar stellen en volgen vooraf een speciale workshop. Ook mensen die eerder Piet zijn geweest, nemen daar opnieuw aan deel. 

De Pieten vervullen lang niet allemaal dezelfde rol. In het kasteel zijn verschillende personages en activiteiten verdeeld over de kamers, terwijl ook op het buitenterrein voortdurend Pieten rondlopen. Juist dat grote aantal personages moet ervoor zorgen dat bezoekers vanaf het moment dat zij het terrein betreden in de Sinterklaaswereld terechtkomen.

Het evenement heeft bovendien veel meer vrijwilligers nodig dan alleen Pieten. Het hele jaar door zijn ongeveer zeventig commissieleden met de voorbereiding bezig. Tijdens de daadwerkelijke Sinterklaasperiode komen daar ongeveer 375 vrijwilligers bij. Zij werken onder meer bij de gastenontvangst, horeca, kleding en grime, techniek, decorbouw, schoolbezoeken en de Sinterklaas Express. 

Dat Sinterklaas ieder najaar juist in Kasteel Helmond zijn tijdelijke intrek neemt, is inmiddels zo vanzelfsprekend dat het bijna bij het gebouw lijkt te horen. Toch is die traditie veel jonger dan het kasteel zelf.

De eerste editie van Het Kasteel van Sinterklaas vond plaats in 2005. Het evenement kwam voort uit de Helmondse stadspromotie. Een jaar later gaf het gemeentebestuur Stichting Stadspromotie Helmond formeel toestemming om het kasteel voor het evenement te blijven gebruiken. Daarmee kreeg het tijdelijke verblijf van Sinterklaas een vaste plaats op de Helmondse evenementenkalender. 

Het idee bleek bijzonder succesvol. De bestaande Sinterklaasintocht kreeg er ineens een bestemming bij: na zijn aankomst kon de Sint daadwerkelijk ergens gaan wonen. Het monumentale kasteel bleek daarvoor een bijna vanzelfsprekend decor. Kamers konden worden ingericht als slaapvertrek, bakkerij, pakjeskamer en werkruimte, terwijl bezoekers door het gebouw konden lopen en uiteindelijk bij Sinterklaas terechtkwamen.

In de eerste jaren lag de organisatie bij de Helmondse stadspromotie. Later werd het Kasteel van Sinterklaas ondergebracht bij de speciaal daarvoor actieve Stichting Sinterklaasstad Helmond. De combinatie van intocht, verblijf in het kasteel en activiteiten in de binnenstad groeide uit tot een evenement dat jaarlijks ongeveer 25.000 bezoekers trekt. 

Het decor zelf heeft een geschiedenis die bijna zeven eeuwen teruggaat. De bouw van het huidige Kasteel Helmond begon waarschijnlijk tussen 1325 en 1350, in opdracht van Lodewijk Berthout van Berlaer. Het vierkante kasteel met ronde hoektorens en een gracht moest niet alleen een comfortabele residentie worden, maar had ook een militaire en bestuurlijke functie. Tegenwoordig geldt het als de grootste waterburcht van Nederland. 

Het gebouw overleefde eeuwen van machtswisselingen, een beleg tijdens de Tachtigjarige Oorlog en een grote brand in 1549. Verschillende adellijke families woonden er. In 1923 kwam het kasteel in handen van de gemeente Helmond en kreeg het de functie van stadhuis. Het gebouw werd daarvoor ingrijpend aangepast. Tegenwoordig maakt het deel uit van Museum Helmond en wordt het daarnaast gebruikt voor onder meer huwelijken en evenementen. 

Juist die combinatie van echte historie en tijdelijke fantasiewereld maakte het kasteel vanaf 2005 tot een bijzonder geschikt decor voor het Sinterklaasfeest.

De Helmondse intocht staat dit jaar gepland voor zondag 15 november. Twee dagen later, op dinsdag 17 november, gaan de deuren van Het Kasteel van Sinterklaas voor bezoekers open. Het evenement duurt tot en met vrijdag 4 december. Maandag blijft traditioneel een rustdag.

Voor toegang tot het kasteel worden de kaarten begin november opnieuw via twee lotingsrondes verdeeld. Het voorterrein blijft zonder toegangsbewijs toegankelijk, al zijn voor een aantal afzonderlijke activiteiten wel kaartjes nodig. 

Voor de komende weken ligt de belangrijkste uitdaging echter niet bij de bezoekers. Die weten het kasteel doorgaans zonder moeite te vinden. Eerst moeten er voldoende vrijwilligers worden gevonden om achter de deuren van het eeuwenoude gebouw de tijdelijke wereld van Sinterklaas opnieuw tot leven te brengen.