Vier eeuwen orgelmuziek in één ochtend: Van de Laar laat Lambertuskerk klinken

HELMOND – Van vurige Spaanse barok tot de imposante klanken van Bach en Vierne. Stadsorganist Jan van de Laar trekt zaterdag 15 augustus alle registers open in de Sint-Lambertuskerk in Helmond. Extra bijzonder: de organist is dit jaar precies vijftig jaar aan de kerk verbonden.

Wie denkt dat orgelmuziek vooral plechtig en voorspelbaar klinkt, krijgt zaterdag een behoorlijk gevarieerd programma voorgeschoteld. Van de Laar neemt zijn publiek mee door verschillende eeuwen en Europese muziekstijlen. Daarbij klinken werken van de Spaanse barokcomponist Juan Cabanilles, de Franse orgelvirtuoos Louis Vierne en Johann Sebastian Bach.

Het gratis orgelmatinee begint om 11.00 uur en maakt deel uit van de reeks zaterdagconcerten in de Lambertuskerk.

Van de Laar heeft in de kerk bovendien bijzonder historisch materiaal tot zijn beschikking. Het bekendste instrument is het Robustelly-orgel uit 1772, dat oorspronkelijk werd gebouwd voor de abdij van Averbode in België en in de negentiende eeuw naar Helmond kwam.

Sinds vorig jaar staat in de kerk daarnaast een historisch Smits-orgel uit 1848. Daarmee beschikt de Lambertuskerk over twee instrumenten met ieder een eigen klankwereld.

Juist bij een programma waarin Spaanse, Duitse en Franse orgelmuziek naast elkaar staat, levert dat interessante mogelijkheden op. Het temperament van Cabanilles vraagt immers om een andere benadering dan de strak opgebouwde muziek van Bach of de rijke, bijna orkestrale klankwereld van Vierne.

Juan Cabanilles leefde in de zeventiende eeuw en werkte tientallen jaren als organist van de kathedraal van Valencia. Zijn muziek behoort tot het karakteristieke Spaanse barokrepertoire, waarin ritme, contrast en opvallende klankkleuren een belangrijke rol spelen.

Met Louis Vierne springt het programma ruim twee eeuwen vooruit. De Franse componist was vanaf 1900 organist van de Notre-Dame in Parijs en groeide uit tot een van de grote namen van de Franse romantische orgelschool. Zijn muziek kan soms bijna symfonisch klinken.

Johann Sebastian Bach vormt vervolgens weer een compleet eigen wereld. Zijn orgelwerken behoren tot de hoekstenen van het repertoire en stellen zowel technisch als muzikaal hoge eisen aan de speler.

Zo bestrijkt het programma in de Lambertuskerk in één ochtend een groot deel van de Europese orgelgeschiedenis.

Voor Jan van de Laar heeft het orgeljaar 2026 bovendien een bijzonder persoonlijk tintje. Hij is sinds 1976 als organist en dirigent verbonden aan de Sint-Lambertuskerk. Daarmee zit hij dit jaar precies vijftig jaar achter de klavieren in Helmond.

Van de Laar is daarnaast sinds 2009 stadsorganist van Helmond. Zijn jubileum krijgt later deze zomer nog extra aandacht. Op woensdag 2 september staat in de Lambertuskerk een afzonderlijk concert gepland ter gelegenheid van zijn vijftigjarig organistschap.

Zaterdag draait het echter eerst om Cabanilles, Vierne en Bach — en om twee historische orgels die voor één ochtend opnieuw laten horen hoeveel verschillende gezichten het instrument kan hebben.

Het concert in de Sint-Lambertuskerk begint zaterdag 15 augustus om 11.00 uur. De toegang is gratis. Na afloop kan een vrijwillige bijdrage worden gegeven.