Hemelspektakel boven Helmond: woensdag eerst grote eclips, daarna vallende sterren

HELMOND – Wie woensdagavond en -nacht naar de hemel boven Helmond kijkt, krijgt bij helder weer twee bijzondere natuurverschijnselen voorgeschoteld. Eerst verdwijnt bijna negen tiende van de zon achter de maan. Enkele uren later bereikt de meteorenzwerm Perseïden zijn hoogtepunt en kunnen tientallen vallende sterren verschijnen.

Voor Helmond zijn de tijden van de zonsverduistering inmiddels nauwkeurig te bepalen. De gedeeltelijke eclips begint woensdag om 19.17 uur. Het hoogtepunt wordt bereikt om 20.12 uur; een astronomische detailberekening komt uit op 20.12.15 uur. Op dat moment is ongeveer 88,4 procent van het oppervlak van de zon bedekt.

De verduistering eindigt in Helmond rond 21.05 uur. Dat valt vrijwel samen met de zonsondergang: ook die staat voor Helmond op ongeveer 21.05 uur berekend. Het laatste stukje van de eclips speelt zich daardoor zeer laag aan de horizon af.

Tijdens het maximum staat de zon nog ongeveer 7 graden boven de horizon. Wie het verschijnsel goed wil zien, moet daarom een plek zoeken met onbelemmerd uitzicht richting het westnoordwesten. Gebouwen, bomen en andere obstakels kunnen de laagstaande zon al snel aan het zicht onttrekken.

Voor de zonsverduistering is geen professionele camera noodzakelijk. Ook met een moderne smartphone kunnen bijzondere beelden worden gemaakt, al blijft voorzichtigheid belangrijk.

Een telefoon langdurig rechtstreeks op de zon richten is niet verstandig. Het sterke zonlicht wordt door de kleine cameralens geconcentreerd en kan de beeldsensor beschadigen. Wie de verduisterde zon van dichtbij wil fotograferen, gebruikt daarom een voor zonnefotografie geschikt filter voor de lens.

Wie zelf naar de zon kijkt, heeft gedurende de hele verduistering een geschikte eclipsbril nodig. Een gewone zonnebril biedt onvoldoende bescherming.

Met een telefoon hoeft de zon bovendien niet beeldvullend te worden gefotografeerd. Juist een opname waarbij de gedeeltelijk verduisterde zon laag boven de Helmondse skyline, bomen of gebouwen staat, kan een opvallender beeld opleveren. Een statief of vaste ondergrond helpt daarbij.

Wie na zonsondergang naar binnen gaat, mist later die nacht het tweede deel van het hemelspektakel. In de nacht van woensdag 12 op donderdag 13 augustus bereikt de meteorenzwerm Perseïden zijn jaarlijkse maximum.

De omstandigheden zijn in 2026 extra gunstig doordat het nieuwe maan is. Daardoor ontbreekt storend maanlicht en kunnen ook zwakkere meteoren beter zichtbaar zijn.

Voor Nederland worden de beste omstandigheden pas diep in de nacht verwacht. Onder een donkere, heldere hemel kunnen tientallen meteoren per uur verschijnen. In het centrum van Helmond zal het aantal zichtbare vallende sterren door straatverlichting en andere lichtvervuiling lager liggen.

Wie zoveel mogelijk Perseïden wil zien, kan daarom beter een donkere plek aan de rand van de stad of in het buitengebied zoeken. Een telescoop is niet nodig: meteoren kunnen verspreid over een groot deel van de hemel verschijnen en zijn juist het beste met het blote oog te bekijken.

Ook een smartphone kan worden gebruikt om de Perseïden vast te leggen. De beste kans ontstaat wanneer het toestel stabiel staat, een groothoekbeeld gebruikt en met nachtmodus of langere belichting meerdere opnamen achter elkaar maakt.

Voor Helmond begint de bijzondere astronomische avond woensdag dus al om 19.17 uur. Om 20.12 uur is de zonsverduistering op zijn grootst, waarna de zon rond 21.05 uur tijdens de laatste fase van het verschijnsel ondergaat. Daarna begint het wachten op de vallende sterren.