Hoge Nederlandse gasprijs raakt ook Helmond: verschil met Europa loopt op tot honderden euro’s

HELMOND – Huishoudens in Helmond die hun woning nog met aardgas verwarmen, worden geconfronteerd met een van de hoogste gasprijzen van Europa. Nederland stond in augustus op de derde plaats van duurste Europese gaslanden. Alleen Zweden en Zwitserland kwamen hoger uit. Voor een Helmondse woning kan het verschil met het Europese prijsniveau op jaarbasis honderden euro’s bedragen.

Een kubieke meter gas kostte in Nederland in augustus, wanneer belastingen, vaste lasten en netwerkkosten worden meegerekend, gemiddeld ongeveer 1,96 euro. Het Europese gemiddelde lag rond 1,13 euro. Daarmee ligt het Nederlandse prijsniveau ongeveer 73 procent hoger. Binnen de Europese Unie neemt Nederland zelfs een uitzonderlijke positie in, omdat Zwitserland geen EU-lid is en aardgas in Zweden slechts een kleine rol speelt.

Het meest recente cijfer voor Helmond laat zien dat particuliere woningen in de stad gemiddeld ongeveer 710 kubieke meter aardgas per jaar gebruiken. Bij het Nederlandse prijsniveau van augustus vertegenwoordigt die hoeveelheid een bedrag van ongeveer 1.394 euro per jaar.

Wanneer dezelfde 710 kubieke meter tegen het Europese gemiddelde wordt afgerekend, komt de rekening uit op ongeveer 804 euro. Het verschil bedraagt daarmee bijna 590 euro per jaar.

Die berekening is vooral bedoeld om de omvang van het prijsverschil zichtbaar te maken. De werkelijke rekening van een huishouden is afhankelijk van het energiecontract, het type woning, de mate van isolatie en het daadwerkelijke verbruik.

Ook het Helmondse gemiddelde vraagt om enige uitleg. Ruim 13 procent van de particuliere woningen in de stad heeft stadsverwarming. Woningen met weinig of geen gasverbruik worden in de statistiek meegeteld, waardoor het gemiddelde gasverbruik voor heel Helmond lager uitvalt dan het verbruik van uitsluitend woningen die volledig met aardgas worden verwarmd.

Helmond wijkt op dat punt af van veel andere Nederlandse steden. In onder meer Rijpelberg, Brouwhuis en het Beisterveldse Broek zijn ongeveer 6.500 woningen aangesloten op een warmtenet. In totaal telt Helmond ruim 43.000 woningen. Volgens de gemeente moeten nog ongeveer 33.000 woningen uiteindelijk van het aardgas af. Het streven is dat woningen en andere gebouwen uiterlijk in 2050 geen aardgas meer gebruiken voor verwarming, warm water en koken.

Voor bewoners van Rijpelberg en Brouwhuis speelt de hoge landelijke gasprijs daardoor anders dan voor inwoners met een eigen cv-ketel. In die wijken ligt al een warmtenet. Tegelijk wordt onderzocht hoe dat systeem duurzamer kan worden gemaakt. Een van de mogelijkheden is warmte winnen uit het oppervlaktewater van de Zuid-Willemsvaart.

In andere delen van Helmond is de afhankelijkheid van aardgas voorlopig groter.

De gemeente heeft inmiddels per buurt in kaart gebracht welke manier van verwarmen in de toekomst het meest voor de hand ligt. Voor onder meer Stiphout, Brandevoort, Brouwhuis-Dorp en grote delen van Mierlo-Hout wordt vooral gekeken naar een volledig elektrische oplossing, meestal met een warmtepomp.

Voor andere gebieden, waaronder delen van het centrum, Houtsdonk, Helmond-Noord en bestaande warmtenetwijken als Rijpelberg en Brouwhuis, kan een collectieve warmtevoorziening een grotere rol gaan spelen. Voor enkele buurten ligt de uiteindelijke keuze nog niet vast.

Daarmee kan dezelfde hoge gasprijs binnen Helmond heel verschillend uitpakken. Een bewoner van een oudere, matig geïsoleerde gezinswoning met een cv-ketel is veel gevoeliger voor een stijgende gasprijs dan iemand in een nieuwbouwwoning met warmtepomp of een woning die op stadsverwarming is aangesloten.

Voor woningen die meer gas gebruiken dan het Helmondse gemiddelde worden de bedragen snel groter.

Een huishouden dat jaarlijks 1.000 kubieke meter gas verstookt, zou tegen het Europese vergelijkingsniveau ongeveer 1.133 euro kwijt zijn. Tegen het Nederlandse niveau van augustus is dat ongeveer 1.963 euro.

Dat scheelt 830 euro per jaar.

Bij 1.200 kubieke meter loopt het verschil theoretisch zelfs op tot bijna duizend euro.

Vooral eigenaren en huurders van oudere woningen kunnen daardoor relatief hard worden getroffen. Zij kunnen niet altijd eenvoudig overstappen op een warmtepomp en hebben doorgaans meer energie nodig om hun woning comfortabel te houden.

Juist isoleren kan het gasverbruik aanzienlijk terugbrengen. Helmond had daarvoor een gemeentelijke regeling waarmee eigenaar-bewoners onder voorwaarden maximaal 1.200 euro konden krijgen voor isolatiemaatregelen. Bij gebruik van biobased materiaal kon het bedrag oplopen tot 1.500 euro.

Op dit moment kunnen inwoners die subsidie echter tijdelijk niet aanvragen. De gemeente werkt aan een nieuwe subsidieregeling. Wanneer die precies opengaat, is nog niet bekendgemaakt. Inwoners kunnen zich wel bij de gemeente melden om bericht te krijgen zodra aanvragen weer mogelijk zijn.

Daarnaast kunnen inwoners terecht bij Energiehuis Slim Wonen voor onafhankelijk advies over energiebesparing en verduurzaming.

Op verschillende plekken in Helmond lopen ondertussen concrete onderzoeken naar alternatieven voor aardgas.

Voor de Eeuwsels en Binderen in Helmond-Noord wordt bijvoorbeeld gekeken naar warmte die beschikbaar is bij de rioolwaterzuivering in Laarbeek. Dat project, onder de naam Gulden Energie, bevindt zich in de laatste fase van een haalbaarheidsonderzoek. De aansluiting van de Eeuwsels wordt daarbij als potentieel kansrijk gezien.

Het laat zien dat de hoge gasrekening en de lokale energietransitie steeds sterker met elkaar verweven raken. Zolang grote delen van Helmond nog afhankelijk zijn van cv-ketels, heeft iedere beweging van de gasprijs direct gevolgen voor de portemonnee. Tegelijk duurt het nog jaren voordat alle woningen daadwerkelijk een alternatief hebben.

Dat Nederlanders zoveel meer betalen dan veel andere Europeanen komt niet alleen door de prijs van aardgas zelf.

Van iedere euro die via de Nederlandse gasrekening wordt betaald, bestaat volgens de Europese prijsvergelijking ongeveer 48 cent uit belastingen. Het gaat om energiebelasting en btw. Gemiddeld ligt dat aandeel in Europa aanzienlijk lager.

Daarnaast is gas op de internationale markt de afgelopen maanden fors duurder geworden. De Europese groothandelsprijs liep deze zomer sterk op, mede door onzekerheid over de internationale LNG-aanvoer en relatief lage Europese gasvoorraden. Eind augustus waren daardoor ook veel Nederlandse energiecontracten duurder dan een maand eerder.

De Europese vergelijking betekent overigens niet dat iedere Helmonder momenteel daadwerkelijk 1,96 euro per kubieke meter betaalt. De cijfers zijn gebaseerd op nieuwe contracten en worden per land gemeten in de hoofdstad. Wie eerder een vast contract heeft afgesloten, kan voorlopig een aanzienlijk lager tarief hebben.

Voor Helmond blijft de conclusie desondanks duidelijk: voor de tienduizenden woningen die voorlopig nog afhankelijk zijn van aardgas, kan het verschil tussen de Nederlandse en Europese gasprijs jaarlijks honderden euro’s bedragen.