HELMOND - Nog een paar dagen en dan zit de zomervakantie er voor de meeste Helmondse scholieren weer op. Maandag gaan de schooldeuren opnieuw open en maken uitslapen, vakantie en zomerbaantjes plaats voor lessen, huiswerk en volle agenda's. Voor veel jongeren betekenden de afgelopen weken echter niet alleen vakantie vieren. Er moest ook gewoon gewerkt worden. In de supermarkt, op het terras, achter de kassa of in de keuken.
Helmond telt ruim 11.000 inwoners tussen de 15 en 25 jaar. Lang niet allemaal zijn het scholieren en ook lang niet iedereen heeft een vakantie- of bijbaan, maar jongeren vormen wel een vertrouwd gezicht op veel werkvloeren in de stad.
De zomervakantie is traditioneel een periode waarin scholieren en studenten gemakkelijker extra diensten kunnen draaien. Geen lessen betekent immers meer tijd voor werk. Toch blijkt uit cijfers over de afgelopen jaren dat jongeren hun volledige zomervakantie bepaald niet gebruiken om zoveel mogelijk uren te maken.
Sterker nog: augustus is juist de maand waarin werkende jongeren gemiddeld de minste uren draaien.
Juli blijkt de echte werkmaand
Vooral juli blijkt een belangrijke maand voor jongeren die werken. Gemiddeld komt een werkende jongere tussen 15 en 25 jaar dan uit op 18,4 uur per week. Ook het aantal jongeren dat daadwerkelijk aan het werk is, ligt in die maand hoog.
In augustus verandert dat beeld behoorlijk. Het gemiddelde zakt naar 16,1 uur per week, het laagste niveau van het jaar.
Dat verschil lijkt op het eerste gezicht opmerkelijk. Scholen zijn immers ook in augustus gesloten en jongeren zouden dus juist volop beschikbaar kunnen zijn.
Maar wie naar het verloop van een zomervakantie kijkt, ziet een logische verklaring. Een deel van de jongeren werkt aan het begin van de vakantie extra veel om geld te verdienen en trekt er later zelf op uit. Vakanties met ouders of vrienden, festivals, dagjes weg en simpelweg een paar weken niets hoeven, concurreren in augustus met het werkrooster.
De zomerbaan is dus niet noodzakelijk zes weken lang een voltijdbaan.
Vakken vullen, bedienen en verkopen
Wie deze zomer door Helmond liep, hoefde niet lang te zoeken naar plekken waar jongeren werken. Supermarkten, winkels en horecazaken behoren tot de werkgevers waar scholieren en studenten relatief gemakkelijk terechtkunnen.
Dat beeld is niet uniek voor Helmond. Vakkenvuller, lader of losser is een van de meest voorkomende beroepen onder werkende jongeren. Ongeveer twaalf procent werkt in zo'n functie.
Horeca volgt direct daarna. Kelners en barpersoneel vormen ongeveer elf procent van de werkende jongeren. Ook verkoopmedewerkers, kassamedewerkers, keukenhulpen en schoonmakers komen veel voor.
Het zijn precies de functies waarin de komende weken opnieuw moet worden gepuzzeld met roosters. Waar jongeren tijdens de vakantie overdag beschikbaar waren, moeten diensten vanaf volgende week weer om schooltijden, opleidingen, sport en huiswerk heen worden gepland.
Hoe ouder, hoe meer uren
De term 'werkende jongere' omvat ondertussen een bijzonder brede groep.
Een 15-jarige die een paar avonden of op zaterdag vakken vult, valt in dezelfde leeftijdscategorie als een 24-jarige die zijn opleiding misschien al heeft afgerond en vrijwel fulltime werkt.
Dat verschil is duidelijk terug te zien in het aantal gewerkte uren. In juli werkt een 15-jarige gemiddeld 7,6 uur per week. Bij een 24-jarige ligt dat gemiddelde rond de 25 uur.
Ook wat jongeren verdienen verschilt daardoor sterk.
Sinds 1 juli bedraagt het wettelijke minimumuurloon voor een 15-jarige €4,50. Voor een 16-jarige is dat €5,17 en voor een 17-jarige €5,92.
Vanaf 18 jaar loopt het verder op. Een 18-jarige heeft minimaal recht op €7,50 per uur, een 19-jarige op €8,99 en een 20-jarige op €11,99. Vanaf 21 jaar geldt het volledige minimumuurloon van €14,99. Werkgevers en cao's kunnen uiteraard hogere lonen hanteren.
Een paar weken stevig doorwerken kan voor een scholier daardoor toch een aardig bedrag opleveren.
Nog één vakantieweekend
Voor Helmond loopt de officiële zomervakantie dit jaar tot en met zondag 23 augustus. Daarna begint het gewone ritme opnieuw.
Daarmee worden ook de laatste zomerroosters in winkels, supermarkten en horeca ingeruild voor de bekende avond- en weekenddiensten.
Voor sommige jongeren betekent dat afscheid nemen van een vakantiebaan. Anderen blijven bij hun werkgever en veranderen simpelweg van vakantiekracht in weekendkracht. En voor weer anderen waren de afgelopen weken vooral een eerste kennismaking met werken, salaris ontvangen en zelf bepalen waar dat geld vervolgens aan wordt uitgegeven.
Een zomerbaan levert tenslotte meer op dan alleen loon. Voor veel jongeren is het ook de eerste ervaring met op tijd komen, collega's, klanten, verantwoordelijkheid en een leidinggevende die verwacht dat je er daadwerkelijk staat wanneer je op het rooster staat.
En hoewel augustus landelijk juist de maand is waarin jongeren gemiddeld het minste werken, zullen genoeg Helmondse jongeren na deze zomer waarschijnlijk één conclusie trekken: vakantie houden is leuk, maar een eerste eigen salaris ook.