HELMOND – Wie de afgelopen jaren langs een van de fietstelpalen in Helmond kwam, kreeg regelmatig een weinig indrukwekkende score voorgeschoteld: nul fietsers. Soms bleef het scherm zelfs helemaal uit. Daar moet verandering in komen. De gemeente laat de drie installaties herstellen en trekt daarvoor in totaal 43.000 euro uit.
De telpalen staan langs de Kasteel Traverse, bij Station Helmond en bij Station ’t Hout. Ze kampen al langere tijd met technische problemen. Ook beschadigingen door vandalisme hebben ervoor gezorgd dat de installaties niet meer betrouwbaar functioneren.
Bij de herstelwerkzaamheden gaat het niet alleen om een reparatie van het zichtbare gedeelte van de palen. Zowel onderdelen van de elektronica als de sensoren waarmee passerende fietsers worden geregistreerd, worden aangepakt of vervangen. De gemeente verwacht dat de drie telpunten in de komende maanden weer in bedrijf kunnen worden genomen.
Al ruim tien jaar fietsers tellen
De eerste Helmondse fietstelpaal verscheen in 2015 langs het fietspad bij de Kasteel Traverse, in de omgeving van de Paterslaan. Niet veel later kwamen er ook exemplaren bij het centraal station en Station ’t Hout.
De opvallende palen waren bedoeld om fietsers direct te laten zien hoeveel tweewielers op een dag langs een bepaalde plek kwamen. Daarnaast werd een jaartotaal bijgehouden. Daarmee hadden de installaties niet alleen een informatieve functie voor voorbijgangers, maar leverden ze ook verkeersgegevens op.
Voor het registreren van passerende tweewielers wordt gebruikgemaakt van sensortechniek in het wegdek. Daarbij kan een passerend voertuig worden herkend aan de verandering die door de druk van de wielen ontstaat. Het systeem kan daardoor verschillende soorten verkeer van elkaar onderscheiden en hoeft niet iedere passant automatisch als fietser mee te tellen.
Tellingen worden belangrijker
Dat de installaties juist nu worden opgeknapt, past bij de grotere rol die fietsdata binnen het Helmondse mobiliteitsbeleid krijgen. In de gemeentelijke Strategie Fietsen is opgenomen dat Helmond structureler wil meten hoeveel fietsers gebruikmaken van verschillende routes. Naast periodieke tellingen wil de gemeente gebruikmaken van vaste en permanente meetpunten. De informatie moet uiteindelijk samenkomen in een fietsdashboard waarmee ontwikkelingen in het fietsverkeer gevolgd kunnen worden.
Die gegevens kunnen bijvoorbeeld laten zien of het op bepaalde fietsroutes drukker of juist rustiger wordt. Ze kunnen daarnaast worden gebruikt bij beslissingen over nieuwe verbindingen, aanpassingen aan bestaande fietspaden en voorzieningen rond stations en andere belangrijke bestemmingen.
Helmond wil de komende jaren bovendien meer ruimte geven aan fietsen, lopen en openbaar vervoer. In de Mobiliteitsvisie 2040 wordt ervan uitgegaan dat verdere groei van de stad niet uitsluitend met extra ruimte voor autoverkeer kan worden opgevangen.
Van blikvanger naar meetinstrument
De fietstelpalen hadden oorspronkelijk ook een promotionele functie. Door de aantallen zichtbaar langs drukke routes te tonen, moest fietsen letterlijk zichtbaarder worden in het straatbeeld. De locaties waren daarom niet willekeurig gekozen: ook automobilisten en treinreizigers konden de tellers zien.
Door de langdurige storingen verdween die functie grotendeels. Een teller die op nul blijft staan terwijl tientallen fietsers passeren, levert immers weinig bruikbare informatie op.
Na de opknapbeurt moeten de drie palen weer beide taken kunnen vervullen: voorbijgangers laten zien hoeveel er in Helmond wordt gefietst én gegevens verzamelen waarmee de gemeente veranderingen in het fietsgebruik kan volgen.
Met de investering van 43.000 euro kiest Helmond daarmee voor herstel van de bestaande installaties, in plaats van ze definitief uit het straatbeeld te laten verdwijnen.