Helmond viert 82 jaar vrijheid: ontmoeting krijgt hoofdrol in Hortensiapark

HELMOND – Helmond staat vrijdag 25 september stil bij de bevrijding van de stad, precies 82 jaar geleden. De jaarlijkse bijeenkomst in het Hortensiapark krijgt dit jaar bewust een ander karakter. Naast herdenken komt er nadrukkelijk meer ruimte voor ontmoeting en het gezamenlijk vieren van de vrijheid. Het thema luidt: ‘Vrijheid doen we met elkaar’.

De avond begint om 19.30 uur met het officiële gedeelte. Na een minuut stilte wordt het bevrijdingsvuur ontstoken. Burgemeester Sjoerd Potters spreekt de aanwezigen toe en tijdens de ceremonie worden bloemen gelegd ter nagedachtenis aan de mensen die door oorlogsgeweld om het leven zijn gekomen.

Ook de Helmondse jeugdburgemeester Sude Çavdar heeft een rol tijdens de bijeenkomst. Zij werd vorig jaar voor een periode van twee jaar benoemd als vertegenwoordiger van de jongeren in de stad.

Bij het monument van Sint-Joris en de draak vertelt zij het verhaal waarin Sint-Joris de draak overwint. Het beeld heeft in Helmond een bijzondere betekenis: het staat symbool voor de overwinning op de bezetter en herinnert zowel aan de oorlogsslachtoffers als aan de bevrijding van de stad. Het monument stond oorspronkelijk elders in Helmond en verhuisde in 2005 naar het Hortensiapark.

Waar bij eerdere herdenkingen het officiële programma sterk centraal stond, kiest Stichting Helmond 25 september 1944 nu bewust voor een compactere ceremonie. De gedachte daarachter is dat het herdenken van de slachtoffers onverminderd belangrijk blijft, maar dat de bevrijdingsdag óók een moment moet zijn waarop inwoners ervaren wat leven in vrijheid betekent.

Na het officiële gedeelte verandert het karakter van de avond. In het park komen tafels en statafels en feestelijke verlichting moet ervoor zorgen dat bezoekers langer blijven en gemakkelijker met elkaar in gesprek raken.

Die koers past bij een wens die de stichting al langer heeft. De organisatie wil de jaarlijkse bijeenkomst nadrukkelijk onderscheiden van de dodenherdenking op 4 mei. Op 25 september moet naast bezinning ook het vieren van de in 1944 bevochten vrijheid een belangrijke plaats krijgen.

Bijzonder veel aandacht gaat dit jaar uit naar jongeren. Naast de rol van de jeugdburgemeester worden leerlingen van Praktijkcollege Helmond betrokken bij de verzorging van hapjes en drankjes.

Daarmee wil de organisatie voorkomen dat de jaarlijkse bevrijdingsviering uitsluitend een bijeenkomst wordt voor generaties die de verhalen over de Tweede Wereldoorlog nog van ouders of grootouders hebben meegekregen. Naarmate de oorlog verder achter ons komt te liggen, wordt het doorgeven van die geschiedenis aan jongeren steeds belangrijker.

Helmond werd op 25 september 1944 bevrijd. Britse militairen van onder andere de 11e Pantserdivisie en 3e Infanteriedivisie speelden daarbij een belangrijke rol. De opmars verliep niet zonder slag of stoot. Vooral rond de Zuid-Willemsvaart ondervonden de geallieerden flinke Duitse tegenstand.

De huidige gemeente Helmond werd bovendien niet op één dag bevrijd. Mierlo-Hout was op 22 september vrij, Stiphout volgde op 23 september en Brouwhuis op 24 september. Een dag later was ook Helmond zelf bevrijd.

Ook dit jaar zijn er rond die dagen afzonderlijke activiteiten. Op de gemeentelijke evenementenkalender staat op 22 september de 82e herdenking van de bevrijding van Mierlo-Hout en een bevrijdingsviering in Stiphout vermeld. De centrale Helmondse viering volgt drie dagen later in het Hortensiapark.

Het Hortensiapark is al jarenlang nauw verbonden met de Helmondse oorlogsherdenkingen. Naast Sint-Joris en de draak staat er de Gedachteniskapel Sint-Jozef. In de kapel zijn de namen aangebracht van Helmonders die door oorlogsgeweld om het leven kwamen.

De huidige kapel werd in 1995 geopend en is een herbouw van een kapel uit 1948. Die oorspronkelijke kapel moest in 1982 verdwijnen. De nieuwe versie kreeg bewust een bredere functie als herinneringsplaats voor oorlogsslachtoffers uit de Helmondse gemeenschap.

Juist op die historische plek wil Helmond op 25 september niet alleen terugkijken naar 1944. De boodschap van de avond richt zich minstens zo nadrukkelijk op het heden: vrijheid vraagt om betrokkenheid bij elkaar en is geen bezit dat als vanzelfsprekend kan worden beschouwd.

De viering van 82 jaar bevrijding begint vrijdag 25 september om 19.30 uur in het Hortensiapark in Helmond.