Helmond vreesde claims bij verkoop Boscotondo aan Ter AA

HELMOND – De aankoop van Boscotondo door onderwijsinstelling Ter AA blijft voor onrust zorgen. Nieuwe informatie laat zien dat ook binnen de gemeente Helmond twijfels bestonden over de verkoop. Voordat het voormalige gemeentekantoor als school kon worden verkocht, moest een belangrijke afspraak uit 2020 verdwijnen. Winny Hoffmann vroeg de gemeente daar begin 2025 om. Ambtenaren hielden vervolgens rekening met rechtszaken en mogelijke schadeclaims van andere partijen die vijf jaar eerder op het gebouw hadden geboden.

De kwestie rond Boscotondo speelt inmiddels op meerdere fronten. Er zijn vragen over de aankoopprijs van bijna vier miljoen euro, het ontbreken van een onafhankelijke taxatie, de rol van de Raad van Toezicht van Ter AA en het buitenspel zetten van de ondernemingsraad.

Daar komt nu bij dat uit interne stukken van de gemeente blijkt dat ook de verandering van de bestemming van het gebouw juridisch gevoelig lag.

Boscotondo was jarenlang in gebruik als gemeentekantoor en huisvestte ook de Helmondse gemeenteraad. Nadat de gemeente besloot naar het nieuwe Huis voor de Stad te verhuizen, werd het gebouw verkocht.

Dat gebeurde in 2020 via een openbare verkoopprocedure. Zes partijen konden een bod en een plan indienen.

Winny Hoffmann kwam als winnaar uit die procedure. Voor Boscotondo werd 2.162.500 euro betaald.

Bij de keuze voor de koper keek de gemeente niet alleen naar het geld. Ook het plan voor de toekomst van het gebouw telde mee.

Hoffmann wilde van Boscotondo een plek maken voor bedrijven, ondernemers en innovatie. Het gebouw moest onder meer worden gebruikt voor zakelijke ontmoetingen en samenwerking tussen ondernemingen.

Dat plan werd belangrijk genoeg gevonden om er afspraken over vast te leggen.

De verplichting om van Boscotondo een ondernemerslocatie te maken, bleef ook gelden wanneer het gebouw later opnieuw zou worden verkocht.

Zo’n afspraak wordt een kettingbeding genoemd. Simpel gezegd betekent het dat een volgende eigenaar zich ook aan die afspraak moet houden.

Na de aankoop droeg Hoffmann het gebouw voor hetzelfde aankoopbedrag over aan haar twee kinderen. Zij waren daardoor formeel eigenaar toen Ter AA enkele jaren later belangstelling kreeg voor het pand.

Winny Hoffmann bleef namens hen betrokken bij de verkoop.

En juist daar ontstond een probleem.

Ter AA wilde van Boscotondo geen bedrijvencentrum maken, maar een school. Dat paste niet bij de afspraak die in 2020 bij de verkoop was gemaakt.

Begin 2025 vroeg Hoffmann de gemeente om de verplichting voor het ondernemersconcept te laten vervallen.

Voor de gemeente was dat niet zomaar een administratieve wijziging.

Bij de verkoop in 2020 hadden namelijk meerdere partijen meegedaan. Zij hadden hun plannen en hun bod gebaseerd op de voorwaarden die de gemeente toen stelde.

Wanneer zo’n belangrijke voorwaarde enkele jaren later wordt geschrapt, zou een andere kandidaat kunnen stellen dat de verkoopprocedure anders was gelopen als onderwijs destijds ook mogelijk was geweest.

Uit interne gemeentelijke stukken blijkt dat ambtenaren dat risico serieus namen.

Binnen het stadhuis werd rekening gehouden met de mogelijkheid dat een van de andere deelnemers naar de rechter zou stappen. Ook een schadeclaim tegen de gemeente werd niet uitgesloten.

De gemeente stond uiteindelijk toe dat de verplichting voor het ondernemersconcept verdween. Daardoor kon Boscotondo volledig voor onderwijs worden gebruikt.

Helmond wilde echter niet opdraaien voor eventuele financiële gevolgen als een andere partij alsnog bezwaar zou maken tegen de gewijzigde voorwaarden.

Daarom werd afgesproken dat de gemeente financieel zou worden beschermd tegen mogelijke claims. Hoffmann legde die vrijwaring namens de eigenaren vast.

Daarmee werd een belangrijk obstakel voor de verkoop aan Ter AA weggenomen.

Voor zover bekend heeft geen van de andere partijen uit de verkoopprocedure van 2020 een juridische claim bij de gemeente ingediend.

De verkoop aan Ter AA werd daarna afgerond.

Op 3 juli 2025 werd het gebouw overgedragen. Ter AA betaalde 3.999.500 euro.

Dat is ruim 1,8 miljoen euro meer dan het bedrag waarvoor het gebouw vijf jaar eerder door de gemeente werd verkocht. De prijs lag daarmee ongeveer 85 procent hoger.

Dat verschil kan niet zonder meer worden gezien als persoonlijke winst voor Winny Hoffmann. Zij had het vastgoed eerder voor hetzelfde aankoopbedrag overgedragen aan haar kinderen. Zij waren op het moment van de verkoop aan Ter AA formeel eigenaar.

Hoffmann speelde namens hen wel een belangrijke rol bij de onderhandelingen en bij het overleg met de gemeente.

De hoogte van de aankoopprijs werd later een belangrijk discussiepunt.

Ter AA had voor de aankoop namelijk geen onafhankelijke taxatie laten uitvoeren. Daardoor was er vooraf geen afzonderlijk taxatierapport waarmee kon worden vastgesteld of de afgesproken prijs van bijna vier miljoen euro aansloot bij de marktwaarde van het pand.

Na de ontstane onrust besloot Ter AA alsnog een onafhankelijke taxatie te laten uitvoeren.

Ook wordt gekeken naar de manier waarop de aankoop tot stand kwam en hoe de besluitvorming binnen de onderwijsinstelling is verlopen.

Met de aankoopprijs zijn de kosten bovendien niet voorbij.

Boscotondo is gebouwd als gemeentekantoor en niet als school. Voordat honderden studenten er dagelijks onderwijs kunnen krijgen, moet het gebouw worden aangepast.

Volgens de ondernemingsraad van Ter AA zou daarvoor ongeveer vier miljoen euro nodig kunnen zijn.

Het gaat onder meer om aanpassingen aan lokalen, technische voorzieningen en ventilatie. Ook de bijzondere indeling van het gebouw maakt de verbouwing ingewikkelder.

Wanneer het genoemde bedrag daadwerkelijk nodig blijkt, kan de totale investering in aankoop en verbouwing richting acht miljoen euro gaan.

Het bedrag van vier miljoen euro voor de verbouwing is geen definitieve eindafrekening, maar een bedrag waarmee volgens de ondernemingsraad rekening wordt gehouden.

Een ander gevoelig punt is de positie van de ondernemingsraad van Ter AA.

Die raad vertegenwoordigt de medewerkers en heeft bij belangrijke besluiten een formele rol.

Toch werd de ondernemingsraad vooraf niet betrokken bij de aankoop van Boscotondo. De leden hoorden pas rond de bekendmaking van de aankoop dat Ter AA het gebouw had gekocht.

Ter AA heeft het ontbreken van overleg onder meer verklaard vanuit de vertrouwelijkheid rond de gesprekken met de gemeente over het schrappen van de afspraak op het gebouw.

Die verklaring riep vervolgens nieuwe vragen op.

De vertrouwelijkheid rond het kettingbeding betekent namelijk niet automatisch dat de ondernemingsraad niet vertrouwelijk over de voorgenomen aankoop kon worden geïnformeerd.

Ook de gemeente heeft aangegeven dat zij niet bepaalt welke informatie Ter AA met zijn eigen ondernemingsraad bespreekt.

Ook de rol van de Raad van Toezicht van Ter AA kwam onder een vergrootglas te liggen.

Die raad moet toezicht houden op het College van Bestuur. Inmiddels is duidelijk geworden dat vanuit het netwerk van de toezichthouders contact is gelegd tussen het schoolbestuur en de eigenaar van Boscotondo.

Philippe van Esch, die ten tijde van de aankoop voorzitter was van de Raad van Toezicht, was vervolgens ook betrokken bij de onderhandelingen over het gebouw.

Dat is opvallend omdat een toezichthouder normaal gesproken vooral moet controleren of het bestuur zorgvuldig handelt.

Daar komt bij dat Van Esch en Winny Hoffmann elkaar al kenden uit het regionale ondernemersnetwerk.

Die combinatie leidde tot vragen over de onafhankelijkheid van het proces. Daarbij werd gesproken over de schijn van belangenverstrengeling.

Dat betekent nadrukkelijk niet dat is vastgesteld dat daadwerkelijk sprake was van belangenverstrengeling of dat iemand persoonlijk voordeel heeft gehad van de transactie.

Wel maakt de combinatie van omstandigheden duidelijk waarom kritisch wordt gekeken naar de manier waarop de aankoop tot stand kwam.

De toezichthouders hielpen partijen met elkaar in contact, de toenmalige voorzitter was betrokken bij de onderhandelingen, er was vooraf geen onafhankelijke taxatie en de ondernemingsraad werd niet om advies gevraagd.

De discussie bleef daardoor niet beperkt tot de bestuurskamer.

Ook onder medewerkers van Ter AA ontstond onrust. Voor het personeel werd een aparte bijeenkomst gehouden om uitleg te geven over de aankoop.

Daarbij speelt niet alleen de vraag of Boscotondo de juiste investering is. Binnen de organisatie bestaan ook zorgen over de keuze om miljoenen euro’s in vastgoed en verbouwing te steken terwijl tegelijkertijd discussie bestaat over de beloning en inschaling van onderwijspersoneel.

De aankoop raakt daardoor niet alleen aan vastgoed, maar ook aan de manier waarop de onderwijsinstelling haar geld besteedt.

Opvallend blijft dat Boscotondo uiteindelijk een heel andere bestemming krijgt dan waarvoor het gebouw in 2020 werd verkocht.

Destijds gaf het plan voor een ondernemerscentrum mede de doorslag bij de gemeentelijke verkoop.

Vijf jaar later vroeg de partij die de tender had gewonnen de gemeente om die verplichting weg te halen. Dat was nodig om verkoop aan een onderwijsinstelling mogelijk te maken.

De gemeente ging daarmee akkoord, maar pas nadat het risico op eventuele financiële claims bij de verkopende partij was gelegd.

Ter AA kon vervolgens het gebouw voor bijna vier miljoen euro kopen.

Ter AA besloot na de ontstane commotie Boscotondo alsnog onafhankelijk te laten taxeren. Ook wordt teruggekeken op de manier waarop de aankoop en de besluitvorming daaromheen zijn verlopen.

De resultaten daarvan zijn voor zover bekend nog niet openbaar gemaakt.

Daardoor is nog altijd niet onafhankelijk vastgesteld hoe de aankoopprijs van bijna vier miljoen euro zich verhoudt tot de waarde van het gebouw.

Ook moet nog duidelijker worden of de interne besluitvorming rond de aankoop zorgvuldig genoeg is verlopen en welke lessen Ter AA daaruit trekt.

Daarmee komen verschillende onderdelen van het Boscotondo-dossier bij elkaar.

De gemeente verkocht het gebouw in 2020 voor ruim 2,1 miljoen euro onder duidelijke voorwaarden. Vijf jaar later werd een belangrijke voorwaarde geschrapt om verkoop aan Ter AA mogelijk te maken. Gemeentelijke ambtenaren hielden daarbij rekening met mogelijke juridische gevolgen.

Ter AA betaalde vervolgens bijna vier miljoen euro zonder voorafgaande onafhankelijke taxatie. Daarnaast moet mogelijk nog een miljoenenbedrag worden geïnvesteerd om van het voormalige gemeentekantoor een geschikte school te maken.

De ondernemingsraad werd vooraf niet betrokken bij de aankoop. De Raad van Toezicht speelde juist een actieve rol bij het bij elkaar brengen van koper en verkoper en de voorzitter van dat moment was betrokken bij de onderhandelingen.

Daarmee draait de discussie inmiddels niet meer alleen om de vraag of Ter AA te veel voor Boscotondo heeft betaald.

De grotere vraag is hoe een vastgoeddeal van miljoenen euro’s precies tot stand is gekomen en of daarbij voldoende afstand, controle en inspraak zijn geweest.

De aangekondigde taxatie en de beoordeling van het aankoopproces moeten daar uiteindelijk meer duidelijkheid over geven.