Helmond wil dakloze jongeren voorrang geven op sociale huurwoning

HELMOND – Jongeren zonder vaste woonplek moeten in Helmond sneller toegang krijgen tot een sociale huurwoning. De gemeente sluit zich aan bij een landelijk programma dat dakloosheid onder jongvolwassenen wil terugdringen door huisvesting voorop te stellen. Daarmee moet worden voorkomen dat jongeren jarenlang afhankelijk blijven van opvanglocaties en tijdelijke verblijfplaatsen. Hoeveel woningen beschikbaar komen, is nog niet vastgesteld.

Helmond neemt deel aan Startmotor Wonen Eerst Jongeren, een programma dat gemeenten helpt om dak- en thuisloze jongeren van 18 tot 27 jaar sneller zelfstandig te laten wonen. De gemeente behoort tot een nieuwe groep van vijf deelnemers, samen met Oosterhout, Nieuwegein, Purmerend en Apeldoorn. Daarmee groeit het landelijke samenwerkingsverband naar tien gemeenten.

De aanpak betekent een verandering in de manier waarop jongeren worden geholpen. In plaats van eerst een langdurig hulpverleningstraject te doorlopen, krijgen zij zo vroeg mogelijk een eigen woonplek. Vanuit die stabiele situatie wordt bekeken welke begeleiding nodig is op het gebied van inkomen, werk, onderwijs, schulden of persoonlijke problemen.

Niet iedere dakloze jongere slaapt op straat. Een aanzienlijk deel verblijft noodgedwongen bij vrienden, familieleden of kennissen. Anderen wisselen tussen tijdelijke opvang, logeeradressen en ongeschikte woonruimten. Daardoor blijft de omvang van het probleem gedeeltelijk buiten beeld.

Landelijk is ongeveer één op de vijf dak- en thuisloze mensen tussen de 18 en 27 jaar. Voor Helmond ontbreekt een volledig overzicht van het aantal jongeren zonder stabiele huisvesting. Ook jongeren die wel ergens kunnen overnachten, maar geen eigen woonadres hebben, kunnen tot deze groep behoren.

Juist voor jongvolwassenen kan het ontbreken van woonzekerheid grote gevolgen hebben. Zonder vaste verblijfplaats wordt het moeilijker om een opleiding af te ronden, werk vast te houden of financiële problemen op te lossen. Bovendien kunnen tijdelijke woonconstructies snel wegvallen, waardoor jongeren alsnog afhankelijk worden van crisisopvang.

In Helmond speelt Stichting Maatschappelijke Opvang regio Helmond (SMO) een belangrijke rol bij de ondersteuning van mensen zonder veilige woonplek. De organisatie beschikt onder meer over De Koning, waar jongeren en jongvolwassenen met of zonder kinderen terechtkunnen, en Huize d’n Herd aan de Bindersestraat, waar volwassenen opvang en begeleiding krijgen.

Bij Huize d’n Herd is daarnaast kortdurende noodopvang beschikbaar. Het gebouw werd in 2024 vernieuwd en biedt mensen die dakloos zijn geraakt een tijdelijke veilige omgeving.

De nieuwe jongerenaanpak moet ervoor zorgen dat langdurig verblijf in dergelijke voorzieningen minder vaak nodig is. Een zelfstandige woning wordt daarbij niet gezien als de laatste stap van een hulpverleningstraject, maar als het vertrekpunt voor herstel en verdere ontwikkeling.

Helemaal nieuw is die gedachte voor Helmond niet. De stad begon in 2014 al met Housing First voor dakloze inwoners met meerdere problemen. De aansluiting bij het landelijke jongerenprogramma moet deze manier van werken specifiek voor jongvolwassenen verder ontwikkelen.

Het versneld huisvesten van dakloze jongeren vraagt om afspraken met woningcorporaties. Dat is een belangrijke uitdaging in een gemeente waar betaalbare woningen schaars zijn en veel woningzoekenden al langere tijd op passende huisvesting wachten.

De druk op de regionale sociale huurmarkt blijft groot. In 2025 waren binnen het werkgebied van Wooniezie ruim 62.000 woningzoekenden actief. Een aangeboden woning kreeg regionaal gemiddeld 656 reacties. In Helmond werden dat jaar vijftig nieuwe corporatiewoningen opgeleverd, terwijl twaalf woningen werden gesloopt.

Voorrang voor een specifieke groep betekent dat bij de verdeling van beschikbare woningen rekening moet worden gehouden met andere woningzoekenden. De gemeente zal daarom met corporaties moeten bepalen hoeveel woningen voor de jongerenaanpak kunnen worden gereserveerd en hoe de toewijzing wordt georganiseerd.

In Nijmegen, een van de eerste deelnemende gemeenten, is afgesproken jaarlijks vijftig woningen beschikbaar te stellen aan jongeren die dakloos zijn of dat dreigen te worden. Voor Helmond ligt een dergelijke doelstelling nog niet vast.

Het uitgangspunt van Wonen Eerst is dat een stabiele woning kan voorkomen dat bestaande problemen verergeren. Financiële onzekerheid, psychische klachten en het ontbreken van een sociaal netwerk kunnen elkaar versterken wanneer iemand voortdurend van verblijfplaats moet veranderen.

Binnen het landelijke programma wordt verwacht dat ongeveer tachtig procent van de jongeren met een vaste woonplek en relatief lichte ondersteuning zelfstandig verder kan. Die verwachting vormt een belangrijk onderdeel van de aanpak, maar is geen garantie voor het resultaat in Helmond.

Wanneer jongeren eerder een woning krijgen, kan dat bovendien de druk op opvangvoorzieningen verminderen. Minder langdurige opvang en intensieve begeleiding kunnen uiteindelijk ook leiden tot lagere maatschappelijke kosten.

Hoewel Helmond zich bij het programma heeft aangesloten, moet de praktische uitvoering nog worden uitgewerkt. Zo is nog niet bekend hoeveel sociale huurwoningen voor de doelgroep worden vrijgemaakt, welke jongeren als eerste in aanmerking komen en wanneer de eerste woningen worden toegewezen.

Ook moet duidelijk worden welke lokale organisaties betrokken worden bij de begeleiding en hoe wordt voorkomen dat jongeren na plaatsing opnieuw hun woning verliezen.

De aansluiting bij het programma is daarmee vooral een volgende stap in het bestrijden van dakloosheid. Of de aanpak daadwerkelijk zorgt voor minder dakloze jongeren in Helmond, zal afhangen van het aantal beschikbare woningen, de samenwerking tussen betrokken organisaties en de ondersteuning die jongeren na hun verhuizing ontvangen.