Helmondse Schaakclub viert eeuwfeest: honderd jaar strijd op 64 velden

HELMOND – Een eeuw lang zijn er binnen de Helmondse Schaakclub koningen opgejaagd, dames geofferd en partijen tot diep in het eindspel uitgevochten. De vereniging bestaat honderd jaar en viert dat later deze maand op een plek die nauwelijks beter bij zo'n jubileum kan passen: Kasteel Helmond. Het feest vormt de bekroning van een clubgeschiedenis die in 1926 begon aan de Markt en waarin door de jaren heen ook internationale schaaktoppers naar Helmond kwamen.

De geschiedenis van de Helmondse Schaakclub, kortweg HSC, begint officieel in de nazomer van 1926. Op 30 augustus verscheen in de lokale krant een oproep om in Helmond een schaakvereniging van de grond te krijgen. Enkele dagen later, op donderdagavond 2 september, werden belangstellenden uitgenodigd voor een bijeenkomst in de zaal van St. Lambert aan de Markt. Daarmee werd de basis gelegd voor een vereniging die een eeuw later nog altijd actief is.

In die honderd jaar veranderde er veel rond het schaakbord. Partijen kunnen tegenwoordig online worden gespeeld, computers analyseren binnen seconden stellingen waarvoor spelers vroeger uren achter het bord zaten en tegenstanders hoeven zich niet eens meer in dezelfde ruimte te bevinden. Toch draait het clubschaken nog altijd om hetzelfde: twee spelers tegenover elkaar, ieder zestien stukken en de vraag wie de ander als eerste weet te slim af te zijn.

HSC bleef daarbij niet uitsluitend een vereniging voor onderlinge clubpartijen. Vooral met de toernooien die de club organiseerde, wist Helmond ook sterke spelers uit binnen- en buitenland te trekken.

Het HSC-weekendtoernooi werd vanaf 1991 jarenlang een vaste waarde op de schaakkalender. Op de erelijst staan grootmeesters en voormalige Nederlandse topspelers. Onder anderen Roberto Cifuentes, Alexei Barsov, Johan van Mil, Vladimir Epishin, Daniel Fridman en Loek van Wely wonnen het toernooi. In 2019 ging de overwinning naar Max Warmerdam, die later tot de Nederlandse schaaktop zou behoren.

Ook Jan Timman, jarenlang een van de sterkste schakers ter wereld, kwam naar Helmond. Hij speelde in 2012 mee aan het HSC/De Legibus Open en eindigde daar als tweede. Het toernooi telde dat jaar meerdere internationale grootmeesters.

Dat maakt de geschiedenis van HSC opvallend voor een plaatselijke vereniging: achter dezelfde schaakstukken waar recreatieve spelers hun wekelijkse partij speelden, namen door de jaren heen ook spelers uit de internationale schaaktop plaats.

Het honderdjarig bestaan wordt niet alleen met toespraken en herinneringen gevierd. Zaterdag 12 september werd een speciaal HSC 100 jaar-jubileumtoernooi gehouden. Daar verschenen 46 deelnemers aan de start.

Ruben Venis werd de winnaar. Hij verzamelde acht punten en bleef daarmee Sebastiaan Smits, die zeven punten behaalde, voor. Berend Ruben eindigde met 6,5 punt als derde. Daarmee kreeg het eeuwfeest precies de aftrap die bij een schaakvereniging past: gewoon achter het bord.

Het officiële jubileumfeest volgt op zaterdag 26 september. HSC heeft daarvoor gekozen voor Kasteel Helmond. De viering begint om 12.00 uur. De locatie geeft het honderdjarig bestaan bovendien een extra historisch decor. Het huidige kasteel stamt in oorsprong uit de veertiende eeuw en is tegenwoordig onderdeel van Museum Helmond.

Na het jubileum gaat het gewone verenigingsleven verder. HSC speelt iedere dinsdagavond en heeft zowel een interne competitie als teams die tegen andere verenigingen uitkomen. De huidige clubavonden worden gehouden bij Snookertown aan de Hoofdstraat. Daarnaast kunnen ook schakers die niet direct lid willen worden aan bepaalde clubactiviteiten deelnemen.

En daarmee begint na honderd jaar eigenlijk gewoon de volgende partij. Want hoewel computers, digitale klokken en online schaken het spel ingrijpend hebben veranderd, zijn de 64 velden waarop het uiteindelijk moet gebeuren nog precies dezelfde.