Veel vraag naar vakmensen, maar zzp’er in Helmond krijgt minder zekerheid

HELMOND – Werk genoeg, maar hoe lang nog? Voor veel zelfstandigen is dat momenteel de belangrijkste vraag. Ook in Helmond blijft de arbeidsmarkt krap en zijn vakmensen moeilijk te vinden. Tegelijkertijd staat juist het aantal banen voor zelfstandigen onder druk. De komende jaren lijkt een deel van het werk te verschuiven van zzp naar loondienst.

Van de werkende inwoners van Helmond werkte in 2024 ongeveer 12 procent als zzp’er. Daarmee ligt Helmond iets onder Eindhoven, waar het aandeel 13 procent bedraagt. In omliggende gemeenten ligt het percentage vaak hoger: Deurne komt bijvoorbeeld op 15 procent, Gemert-Bakel op 15 procent en Laarbeek op 14 procent.

Hoeveel Helmondse zelfstandigen minder dan drie maanden vooruit zicht hebben op opdrachten is niet afzonderlijk onderzocht. Landelijk geldt dat inmiddels voor 42 procent van de zzp’ers. Opmerkelijk is dat 77 procent van die groep tegelijkertijd zegt dat er juist veel vraag naar het eigen werk is. Een korte orderportefeuille betekent dus lang niet altijd dat iemand zonder opdrachten zit.

Dat onderscheid is voor Helmond belangrijk. De economie van Helmond en de Peelregio kent van oudsher veel industrie, bouw en handel. Onder zelfstandigen zijn vooral de bouw, zakelijke dienstverlening, zorg en specialistische dienstverlening sterk vertegenwoordigd.

Juist bij beroepen waarbij opdrachten relatief kort van tevoren binnenkomen, zegt het aantal maanden vooruitzicht niet alles. Een schilder, installateur of aannemer kan een volle agenda hebben, maar pas enkele maanden vooraf weten waar hij daarna aan de slag gaat.

Landelijk heeft een zelfstandige in de bouw gemiddeld 4,6 maanden zicht op werk of omzet. Van de onderzochte ondernemers in deze sector ervaart 87 procent veel vraag. In techniek en engineering is dat gemiddeld 4,4 maanden, terwijl 85 procent zegt dat de vraag naar het eigen werk groot is.

Toch zit er voor Helmond een andere ontwikkeling onder die cijfers. De jarenlange groei van het aantal zelfstandigen lijkt in de regio te zijn gekeerd.

Helmond-De Peel telde in 2024 ongeveer 37.500 banen van zelfstandigen. Volgens de regionale prognose zou dat aantal richting 2027 met ongeveer 1.900 banen dalen, een afname van 5,1 procent. Vooral in de bouw, detailhandel, overige zakelijke dienstverlening en zorg werd een terugloop verwacht.

De belangrijkste verklaring is de strengere aanpak van schijnzelfstandigheid. Sinds begin 2025 controleert de Belastingdienst daar weer volledig op. Werk dat jarenlang door een zzp’er werd uitgevoerd, kan daardoor bij sommige bedrijven weer als werknemersbaan worden georganiseerd.

Landelijk ziet UWV dezelfde beweging. Zelfstandigen verdwijnen vooral uit onder meer bouw en zorg, terwijl een deel van hen overstapt naar een vast of tijdelijk dienstverband.

Dat betekent niet dat het werk in Helmond opdroogt. Integendeel. De arbeidsmarkt in Helmond-De Peel behoort nog altijd tot de krappe arbeidsmarkten. In de eerste helft van 2025 waren er gemiddeld zo'n 4.750 openstaande vacatures. Tegenover iedere kortdurend werkzoekende stonden ruim 2,5 vacatures.

Vooral in zorg, techniek, bouw, ICT, onderwijs en kinderopvang blijft personeel lastig te vinden.

Dat biedt zelfstandigen kansen, maar werkgevers zoeken tegelijkertijd vaker naar andere oplossingen. Vacatures worden anders ingevuld, personeel wordt intern opgeleid en automatisering en kunstmatige intelligentie krijgen een grotere rol.

Daar komt vergrijzing bovenop. In Helmond-De Peel zijn circa 13.200 werknemers tussen de 60 en 67 jaar. Een groot deel daarvan zal de komende jaren de arbeidsmarkt verlaten, waardoor vervanging nodig blijft, ook wanneer de economie nauwelijks groeit.

Daar staat tegenover dat Helmond zelf fors wil groeien. De gemeente rekent op een ontwikkeling van ongeveer 95.000 inwoners in 2022 naar 115.000 inwoners in 2040. In dezelfde periode moeten er volgens de gemeentelijke plannen ongeveer 10.000 arbeidsplaatsen bijkomen.

Woningbouw, nieuwe bedrijvigheid en investeringen in onder meer automotive, bedrijventerreinen en het centrum kunnen daardoor nieuw werk opleveren. Voor zelfstandigen in bouw, installatie, zakelijke dienstverlening en ondersteunende beroepen kan dat juist extra opdrachten betekenen.

Het beeld voor Helmond is daarmee dubbel. De behoefte aan mensen en vakkennis blijft groot, terwijl het traditionele zzp-model in een aantal sectoren onder druk staat.

Voor de Helmondse zelfstandige lijkt het probleem de komende jaren daarom niet zozeer een gebrek aan werk, maar de vorm waarin dat werk wordt aangeboden. Een volle agenda kan samengaan met slechts enkele maanden zekerheid. En sommige opdrachten die enkele jaren geleden automatisch bij een zelfstandige belandden, kunnen straks weer door iemand in loondienst worden uitgevoerd.

Vooral zelfstandigen die verschillende opdrachtgevers hebben en duidelijk als ondernemer opereren, lijken daarbij sterker te staan dan zzp’ers die langdurig vrijwel hetzelfde werk doen als werknemers binnen één organisatie.