Meer zero, minder suiker: ook in Helmond verandert wat er in het glas komt

HELMOND – Cola zonder suiker, limonade met minder calorieën, water met een smaakje en steeds meer varianten van bekende frisdranken. Het schap met alcoholvrije dranken is de afgelopen jaren flink veranderd. Landelijk zeggen veel consumenten bewust te kijken naar de hoeveelheid suiker in hun drankje. Maar hoe zit dat in Helmond? Een duidelijk antwoord van de Helmonder zelf ontbreekt vooralsnog, terwijl de stad juist al jaren probeert water en gezondere keuzes vanzelfsprekender te maken.

Wie een supermarkt in Helmond binnenloopt, hoeft niet lang te zoeken naar het verschil met pakweg tien of vijftien jaar geleden. Van veel bekende frisdranken staan inmiddels verschillende uitvoeringen naast elkaar. Met suiker, zonder suiker, zonder cafeïne, met minder calorieën of in een kleinere verpakking.

Die ontwikkeling komt niet uit de lucht vallen. Uit recent landelijk consumentenonderzoek blijkt dat bijna acht op de tien frisdrinkers vinden dat het assortiment uitgebreider is geworden. Vooral de verschillen in suikergehalte en de grotere hoeveelheid smaken vallen consumenten op.

Ook wordt nadrukkelijker naar de inhoud gekeken. Ruim driekwart zegt bewust voor een bepaalde drank te kiezen. Bij een groot deel van die groep speelt mee of een drankje weinig of geen suiker bevat.

Toch heeft suiker de traditionele frisdrank niet uit het schap verdreven.

Bijna twee derde van de Nederlandse frisdrinkers neemt weleens een light- of zerovariant. Vooral onder millennials zijn deze dranken populair. Jongere consumenten grijpen relatief vaker naar gewone frisdrank en energiedrank.

Smaak blijft ondertussen minstens zo belangrijk. Wie een bepaalde frisdrank niet lekker vindt, zal die doorgaans niet kopen omdat er toevallig minder calorieën in zitten.

Daarmee is ook te verklaren waarom de traditionele varianten ondanks alle zero-uitvoeringen nog steeds volop worden verkocht. Sommige consumenten vinden frisdrank met suiker juist lekkerder, terwijl anderen na een overstap gewone frisdrank naar eigen zeggen veel te zoet zijn gaan vinden.

De keuze wordt daarmee steeds persoonlijker.

Daar ontstaat een probleem voor wie landelijke cijfers rechtstreeks op Helmond wil plakken.

Een recente representatieve enquête waarin inwoners van Helmond specifiek is gevraagd of zij liever gewone, light- of zerofrisdrank drinken, is niet beschikbaar. Helmond beschikt wel over een eigen Stadspanel waarmee regelmatig naar de mening van inwoners wordt gevraagd, maar de frisdrankvoorkeur lijkt daar tot dusver geen afzonderlijk onderwerp te zijn geweest.

Het zou daarom niet juist zijn om te stellen dat ‘de Helmonder’ massaal is overgestapt op zero.

Wat wel duidelijk is: in Helmond wordt al langere tijd geprobeerd om vooral water drinken en gezonde voeding aantrekkelijker en normaler te maken.

Op scholen en in wijken wordt via verschillende programma's aandacht besteed aan gezonde voeding. Kinderen leren onder meer wat eten en drinken met hun lichaam doet, hoe etiketten werken en welke keuzes ze zelf kunnen maken.

Water heeft daarbij een opvallend belangrijke rol.

Op basisscholen wordt het drinken van water gestimuleerd en verschillende scholen hebben de afgelopen jaren watervoorzieningen op of rond het schoolplein gekregen. Ook bij activiteiten voor kinderen wordt geprobeerd zoete dranken minder vanzelfsprekend te maken.

Dat beleid beperkt zich niet tot kinderen.

In de stad zijn openbare watertappunten waar inwoners gratis hun fles kunnen vullen. Tijdens warme perioden adviseert de gemeente eveneens nadrukkelijk om voldoende water te drinken en zoete dranken bij kinderen te beperken.

Helmond kiest daarmee eigenlijk voor een andere discussie dan alleen ‘regular of zero’. De vraag wordt steeds vaker: moet het überhaupt frisdrank zijn?

Ook rond sport probeert de stad het aanbod te veranderen.

Bij de ontwikkeling van sport- en beleefcampus De Braak is aandacht besteed aan een gezondere voedselomgeving. Een gezonde kantine maakt daar inmiddels deel van uit. Via lokale organisaties wordt daarnaast geprobeerd sportverenigingen te helpen bij het aanbieden van gezondere producten.

Dat past in een bredere beweging in Helmond. Rond het lokale preventiebeleid hebben zich ongeveer honderd organisaties verzameld. Een deel daarvan werkt inmiddels verder binnen het netwerk GezondHelmond.

Gezond eten en bewegen zijn daarbij belangrijke thema's.

Dat heeft ook een sociaal aspect. Gezondheidsverschillen tussen Helmondse wijken zijn al langer een punt van zorg. Gezond leven is immers gemakkelijker wanneer gezonde producten beschikbaar en betaalbaar zijn en mensen voldoende kennis, tijd en mogelijkheden hebben om daarvoor te kiezen.

Een fles zero in de supermarkt lost die verschillen niet op.

Daarbij is nog een belangrijke nuance nodig. Een frisdrank zonder suiker bevat weinig of geen calorieën uit suiker, maar is daardoor niet ineens hetzelfde als water.

Light- en zerofrisdranken bevatten doorgaans zuren die bij veelvuldig drinken het tandglazuur kunnen aantasten. Voor dagelijks drinken blijven water, thee en koffie zonder suiker daarom de voor de hand liggende keuzes.

Voor iemand die veel gewone frisdrank drinkt, kan overstappen op een suikervrije variant wél een eenvoudige manier zijn om de dagelijkse hoeveelheid suiker en calorieën flink terug te brengen.

Zero kan daardoor een tussenstap zijn, zonder dat het eindstation per definitie frisdrank hoeft te blijven.

Ook de frisdrankproducenten zelf hebben hun assortiment ingrijpend aangepast. Volgens cijfers uit de sector is sinds 2012 de hoeveelheid suiker in het frisdrankaanbod met ruim veertig procent teruggebracht.

Dat gebeurde door recepten aan te passen, nieuwe zero- en lightvarianten op de markt te brengen en kleinere verpakkingen aan te bieden.

Die cijfers vragen wel om enige journalistieke voorzichtigheid. Het recente consumentenonderzoek waarop een groot deel van de landelijke conclusies is gebaseerd, werd uitgevoerd in opdracht van de branche zelf. De uitkomsten zijn daarmee niet waardeloos, maar het commerciële belang van de opdrachtgever hoort wel bij de interpretatie.

Producenten hebben immers zelf voordeel bij een groeiende markt voor nieuwe smaken en suikervrije varianten.

Het beeld is uiteindelijk dubbel.

Landelijk lijkt de frisdrankdrinker bewuster te kiezen en is zero inmiddels volledig ingeburgerd. Tegelijkertijd probeert Helmond via scholen, sport, wijken en gezondheidsprogramma's de aandacht juist steeds meer richting water en gezonde voeding te verschuiven.

Wat de inwoners daar zelf van vinden, weten we opmerkelijk genoeg niet precies.

Misschien drinkt Helmond inmiddels massaal zero. Misschien blijft de gewone cola favoriet. En misschien staat er bij steeds meer huishoudens gewoon een fles kraanwater op tafel.

Wat drink jij het liefst: gewone frisdrank, zero of light, of heb je frisdrank inmiddels grotendeels ingeruild voor water?