Monumenteigenaren krijgen in Helmond hulp bij onderhoud en verduurzaming

HELMOND – Wie een monument bezit, staat bij onderhoud of verduurzaming vaak voor andere keuzes dan de eigenaar van een gewone woning. Isoleren, zonnepanelen plaatsen of glas vervangen kan niet altijd zomaar, terwijl ook regels rond vergunningen, subsidies en energielabels veranderen. In Helmond wordt daarom op dinsdag 13 oktober een gratis informatieavond gehouden voor monumenteigenaren uit de regio.

De bijeenkomst vindt plaats in de aula van het Jan van Brabant College aan de Molenstraat 191. Vanaf 19.00 uur kunnen bezoekers binnenlopen, waarna het programma om 19.30 uur begint.

Centraal staat de vraag hoe noodzakelijk onderhoud aan een monument kan worden gecombineerd met maatregelen om het energiegebruik terug te dringen. Bij historische gebouwen vraagt dat vaak om maatwerk. Een oplossing die bij een doorsnee woning zonder problemen kan worden toegepast, kan bij een monument gevolgen hebben voor bijvoorbeeld historische gevels, kozijnen, glas, dakconstructies of andere karakteristieke onderdelen.

Tijdens de avond komen daarom niet alleen technische maatregelen aan bod, maar ook vergunningen, financiering en subsidies. Verder wordt aandacht besteed aan de regels voor energielabels. Een monumenteigenaar uit Laarbeek laat daarnaast aan de hand van de eigen praktijk zien welke keuzes bij onderhoud en verduurzaming kunnen spelen.

De bijeenkomst komt op een moment waarop de regelgeving voor monumenten is veranderd. Sinds 29 mei 2026 geldt ook voor beschermde monumenten in veel gevallen een energielabelplicht. Bij verkoop, nieuwe verhuur of verlenging van een huurovereenkomst moet een geldig energielabel beschikbaar zijn.

Daarmee is een uitzondering verdwenen die jarenlang voor monumenten gold. Een speciaal energielabel voor historische panden bestaat niet. De gebruikelijke methode wordt ook voor monumenten toegepast. Dat betekent niet automatisch dat een eigenaar verplicht is zijn monument ingrijpend te verbouwen om een bepaald label te halen.

Juist bij monumenten kan de theoretisch berekende energieprestatie bovendien afwijken van het werkelijke verbruik. Daarom speelt naast het energielabel ook de manier waarop een gebouw wordt gebruikt een rol bij het zoeken naar geschikte maatregelen.

Voor eigenaren is het belangrijk eerst te onderzoeken wat aan een monument mag worden veranderd. Klein regulier onderhoud waarbij materiaal, vorm en kleur behouden blijven, kan in bepaalde gevallen zonder vergunning worden uitgevoerd. Bij grotere ingrepen ligt dat anders.

Bij isolatie, aanpassing van kozijnen en ramen, plaatsing van zonnepanelen of andere veranderingen aan monumentale onderdelen kan een omgevingsvergunning nodig zijn. De gemeente beoordeelt daarbij niet alleen de bouwkundige ingreep, maar ook de gevolgen voor de cultuurhistorische waarde van het pand.

Dat maakt vroeg overleg belangrijk. Een technisch aantrekkelijke verduurzamingsmaatregel hoeft bij een monument niet automatisch de meest geschikte oplossing te zijn.

Ook financieel bestaan er verschillen tussen rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten. Helmond heeft een subsidieregeling voor onderhoud aan gemeentelijke monumenten. Eigenaren kunnen daar onder voorwaarden eens per vijf jaar gebruik van maken. Voor rijksmonumenten bestaan landelijke regelingen en financieringsmogelijkheden.

Bij verschillende regelingen geldt dat een aanvraag moet worden gedaan voordat met werkzaamheden wordt begonnen. Eigenaren die plannen hebben voor restauratie, groot onderhoud of verduurzaming doen er daarom goed aan eerst de financiële mogelijkheden en vergunningseisen te onderzoeken voordat een aannemer aan het werk gaat.

De inhoudelijke bijeenkomst wordt georganiseerd door EnergieHuis Slim Wonen, de gemeente Helmond en Monumentenwacht Brabant. Ook kennis vanuit de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed wordt tijdens de avond ingebracht.

Na het centrale programma volgt een informatiemarkt. Monumenteigenaren kunnen daar hun eigen situatie bespreken en vragen stellen over onder meer onderhoud, energiebesparing, vergunningprocedures, energielabels en financiële regelingen.

De avond is niet alleen bedoeld voor eigenaren uit Helmond. Ook monumenteigenaren uit omliggende gemeenten kunnen deelnemen. De toegang is gratis. Vooraf aanmelden is noodzakelijk en kan via EnergieHuis Slim Wonen.