Oud-wethouder Helmond Cathalijne Dortmans krijgt belangrijke landelijke functie

HELMOND – Cathalijne Dortmans keert terug in een invloedrijke bestuurlijke rol. De voormalige GroenLinks-wethouder van Helmond wordt de nieuwe algemeen voorzitter van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ). Vanaf 1 januari 2027 geeft zij leiding aan een onafhankelijk landelijk orgaan dat zich bezighoudt met de rechten van gedetineerden, de uitvoering van straffen en de bescherming van kwetsbare jongeren.

De benoeming werd woensdag 4 november bekendgemaakt. Dortmans neemt het voorzitterschap over van Han Moraal, die na vijf jaar afscheid neemt. Haar aanstelling geldt voor vier jaar. Met de nieuwe functie krijgt de voormalige Helmondse bestuurder een belangrijke positie op het snijvlak van justitie, maatschappelijke veiligheid en mensenrechten.

In Helmond was Dortmans jarenlang een bekend gezicht binnen het gemeentebestuur. Tussen mei 2018 en juli 2024 vertegenwoordigde zij GroenLinks in het college van burgemeester en wethouders. Haar werkzaamheden concentreerden zich vooral op jeugdbeleid, onderwijs, gezondheidszorg en het verbeteren van maatschappelijke kansen.

Daarnaast hield zij zich bezig met inburgering, preventie en brede welvaart. Als eerste locoburgemeester en wijkwethouder van Mierlo-Hout was ze ook rechtstreeks betrokken bij ontwikkelingen in de stad.

Vooral het terugdringen van gezondheidsverschillen tussen inwoners vormde een belangrijk onderdeel van haar bestuurlijke werk. Binnen het Helmondse programma Ruimte om te Leven werd met tientallen maatschappelijke organisaties gewerkt aan betere leefomstandigheden en meer gelijke kansen op een gezond leven.

Haar betrokkenheid bij Mierlo-Hout leverde haar in september 2024 de eretitel Ere-MierloHoutenaar op. Die onderscheiding kreeg zij tijdens een gezondheidsbijeenkomst in wijkhuis De Geseldonk.

Met haar nieuwe functie verschuift het werkterrein van Dortmans van gemeentelijke vraagstukken naar landelijke kwesties over rechtvaardigheid en rechtsbescherming.

De RSJ adviseert de regering en het parlement over de manier waarop Nederland omgaat met gevangenisstraffen, tbs, jeugddetentie en jeugdbescherming. Daarnaast heeft de raad een onafhankelijke rechtsprekende afdeling die beroepszaken behandelt over de uitvoering van straffen en maatregelen.

Het gaat daarbij onder meer om de behandeling van mensen in detentie en de bescherming van hun wettelijke rechten. Ook de belangen van slachtoffers, nabestaanden en de veiligheid van de samenleving spelen een rol.

De voorzitter geeft richting aan een organisatie die regelmatig betrokken is bij maatschappelijk gevoelige onderwerpen en ingewikkelde beleidsvraagstukken.

Dortmans begint aan haar nieuwe functie in een periode waarin verschillende onderdelen van het Nederlandse justitiële en jeugdbeschermingsstelsel onder druk staan.

Het gevangeniswezen kampt met personeelstekorten en een gebrek aan beschikbare plaatsen. Tegelijkertijd bestaan er zorgen over lange wachttijden in de jeugdbescherming, onvoldoende passende hulp en de omstandigheden waarin kwetsbare jongeren worden opgevangen.

De RSJ onderzoekt dergelijke problemen en adviseert over mogelijke verbeteringen. Daarbij moet steeds een evenwicht worden gevonden tussen maatschappelijke veiligheid, de uitvoering van wettelijke maatregelen en de rechten van betrokkenen.

Juist op het terrein van jeugd en maatschappelijke zorg beschikt Dortmans over ruime bestuurlijke ervaring. Tijdens haar Helmondse wethouderschap was zij ook landelijk actief binnen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Daar was zij betrokken bij de hervormingen van de jeugdzorg. Verder vervulde zij voorzittersfuncties binnen het G40-stedennetwerk en GGD Brabant-Zuidoost.

De loopbaan van Dortmans begon in 2001 bij het ministerie van Financiën. Daarna werkte zij in verschillende functies bij de rijksoverheid, de Tweede Kamer en de provincie Noord-Brabant.

Na haar vertrek uit de Helmondse politiek bleef zij betrokken bij maatschappelijke onderwerpen. Zo is zij actief als Q-koortsambassadeur en als raadslid van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving.

Met haar benoeming bij de RSJ krijgt die brede ervaring een nieuwe bestemming. Waar Dortmans in Helmond vooral werkte aan de gezondheid, ontwikkeling en toekomstkansen van inwoners, gaat zij zich nu op landelijk niveau bezighouden met vraagstukken die direct ingrijpen in het leven van mensen.

Voor Helmond betekent de benoeming dat een voormalig stadsbestuurder opnieuw een prominente plek inneemt binnen het landelijke publieke bestuur.