Van projectmanager tot schaapsherder: Marco Adema vertelt in Helmond over leven met de kudde

HELMOND – Een kudde schapen die rustig over de heide trekt, een herder met zijn hond en vooral veel stilte. Het lijkt een bijna romantisch bestaan, maar achter dat beeld gaat een vak schuil waarin dierenzorg, natuurbeheer en voortdurend opletten samenkomen. Schaapsherder Marco Adema vertelt donderdag 8 oktober bij IVN Helmond hoe zijn werk er in de praktijk uitziet.

De lezing wordt gehouden in Wijkhuis De Fonkel aan de Prins Karelstraat in Helmond. Adema neemt bezoekers mee door een jaar uit het leven van een schaapsherder. Daarbij gaat het niet alleen over het hoeden van een kudde, maar ook over de verzorging van de dieren, het werken met herdershonden en de rol die schapen spelen bij het beheer van natuurgebieden. De bijeenkomst duurt van 20.00 tot 22.00 uur.

Voor Adema betekende het beroep een flinke verandering in zijn loopbaan. Hij werkte jarenlang als projectmanager en maakte begin 2023 de overstap naar het werk als schaapsherder. Op de Strabrechtse Heide kreeg hij onder meer de verantwoordelijkheid over een kudde van ongeveer driehonderd Kempische heideschapen. Daarbij werd border collie Tjommie een van zijn vaste partners tijdens het werk met de kudde.

Het dagelijkse werk verandert sterk met de seizoenen. Een deel van het jaar trekken de dieren door natuurgebieden om begroeiing kort te houden. Andere periodes staan juist in het teken van de gezondheid van de schapen, de voorbereiding op de lammertijd en de verzorging van jonge dieren. Ook het trainen en inzetten van honden vormt een belangrijk onderdeel van het vak.

Daarbij moet een herder voortdurend overzicht houden. Loslopende honden kunnen voor onrust zorgen, dieren kunnen zich van de kudde afzonderen en onderweg kunnen onverwachte situaties ontstaan. Tegelijkertijd moet worden gelet op de conditie van de schapen, het terrein waarop ze grazen en de doelen van het natuurbeheer.

Het onderwerp van de lezing sluit direct aan bij het natuurbeheer in Helmond. Ook in de Stiphoutse Bossen worden Kempische heideschapen ingezet om heidegebieden open te houden. Afgelopen zomer trok opnieuw een kudde van ongeveer 250 dieren door het gebied rond het Kamerven. Door begrazing wordt onder meer voorkomen dat grassen de heide steeds verder verdringen.

Dat beheer past binnen de bredere plannen voor de Stiphoutse Bossen, waar de gemeente bestaande heide en vennen wil behouden en de natuurwaarden verder wil versterken. Vooral rond de verschillende vennen liggen nog restanten van het vroegere heidelandschap.

Schapen vervullen daarmee tegenwoordig een andere functie dan eeuwen geleden. Waar de dieren vroeger vooral belangrijk waren voor wol, voedsel en mest, worden kuddes nu ook gericht ingezet als levende beheerders van natuurterreinen. Selectieve begrazing kan helpen om verschillen in begroeiing te creëren en open heidegebieden in stand te houden.