Helmond verandert voor één middag in een groot openluchtatelier

HELMOND – Kunst bekijken zonder een museum binnen te hoeven, onderweg ineens muziek horen en kinderen die zelf ontdekken hoeveel geluid er uit een paar eenvoudige materialen kan komen. Het centrum van Helmond stond zondag 6 september in het teken van het Helmond Art Festival. Vijf uur lang liepen kunst, muziek, straattheater en een gewone zondagmiddag in de binnenstad vrolijk door elkaar.

Wie zondag over de Markt en door de omliggende winkelstraten wandelde, hoefde niet speciaal naar kunst op zoek. De kunst kwam de bezoekers vanzelf tegemoet. Tientallen makers hadden hun werk meegenomen naar het centrum en tussen winkels en terrassen verschenen schilderijen, keramiek, beelden, textiel, grafisch werk en sieraden.

Dat maakte het festival vooral laagdrempelig. Geen stille tentoonstellingszaal waarin iedereen op gepaste afstand naar een kunstwerk kijkt, maar kunstenaars die midden in de stad hun werk lieten zien. Soms was het resultaat al af, op andere plekken kon het publiek juist zien hoe iets werd gemaakt.

Juist dat ongedwongen karakter paste goed bij de Helmondse binnenstad. Mensen die voor het festival kwamen mengden zich met winkelend publiek en terrasbezoekers. Wie eigenlijk alleen even door het centrum wilde lopen, kon zomaar een kwartier later nog bij een kraam staan, naar een muzikant luisteren of bij een voorstelling blijven hangen.

Het Helmond Art Festival verspreidde zich onder meer over de Markt, Veestraat en Kerkstraat. Daardoor voelde het niet zozeer als een afgesloten evenemententerrein, maar meer alsof de binnenstad zelf tijdelijk van karakter was veranderd.

En er viel genoeg te ontdekken. Naast beeldende kunst was er volop ruimte voor muziek, demonstraties, workshops en straattheater. Kunst hoefde deze zondag vooral niet ingewikkeld te zijn. Kijken mocht, maar meedoen net zo goed.

Voor kinderen was er misschien nog wel meer reden om niet braaf met de handen op de rug langs kunstwerken te lopen. In de Kindermuziektuin mochten ze juist geluid maken, experimenteren en zelf ontdekken hoe muziek ontstaat. Ook Kunstkwartier Helmond was aanwezig met activiteiten waarbij bezoekers kennis konden maken met verschillende creatieve disciplines.

Een van de opvallende attracties op het programma was Moulin Magique. Daarbij kwam letterlijk menskracht kijken: door te fietsen werd een installatie aangedreven die grote hoeveelheden zeepbellen de lucht in stuurde. Zo veranderde een stukje van de binnenstad ineens in een wolk van glinsterende bellen.

Ook jongleren hoorde bij de middag. Jongleergroep Hebbes liet verschillende disciplines zien, met onder meer ballen, kegels en diabolo's. De Helmondse jongleur Bas van de Kerkhof, die ook internationaal naam maakte in zijn vak, maakte eveneens deel uit van het programma.

Ondertussen was muziek vrijwel nooit ver weg. Twee muzikale hippies trokken met repertoire uit de jaren zestig en zeventig door de straten, terwijl rond Lokaal42 en Hart van Helmond verschillende optredens waren geprogrammeerd.

Daarbij koos de organisatie duidelijk voor afwisseling. Singer-songwriter Jess Wright bracht americana met invloeden uit onder meer country, jazz, rock en soul. The Feliciano's zochten het meer in folk en bluegrass, terwijl The Slampampers muziek en humor met elkaar combineerden.

Het leverde precies het soort afwisseling op dat bij een festival als dit werkt. Wie niets met schilderijen heeft, kon blijven staan bij muziek. Wie niet speciaal voor een optreden kwam, ontdekte misschien keramiek of beeldhouwwerk. En gezinnen konden rustig van het ene onderdeel naar het andere zwerven zonder dat daar een strak programma voor nodig was.

Daar zit waarschijnlijk ook de charme van het Helmond Art Festival. Cultuur wordt voor één middag niet verstopt achter deuren, maar neergezet op een plek waar iedereen toch al komt. Je hoeft geen kunstkenner te zijn en je hoeft vooraf niets uit te zoeken. Je kunt gewoon aanschuiven, rondkijken en je laten verrassen.

Voor de deelnemende kunstenaars en culturele organisaties is zo'n dag tegelijkertijd een gelegenheid om een publiek te bereiken dat misschien niet snel uit zichzelf een galerie, atelier of cursusruimte binnenstapt.

En voor Helmond zelf levert het vooral iets anders op: reuring. Een Markt met kunstkramen, muziek die verderop uit een straat klinkt, kinderen die zelf aan de slag gaan en mensen die onderweg nét iets langer blijven staan dan ze van plan waren.

Het Helmond Art Festival duurde zondag van 12.00 tot 17.00 uur en was gratis toegankelijk. Vijf uur later waren de kunstwerken en artiesten weer op weg naar huis. Wat achterbleef was vooral het gevoel dat kunst helemaal niet plechtig hoeft te zijn. Soms is een middag rondstruinen door de stad meer dan genoeg.