Henny Schakenraad verkent grenzen van kunst in De Cacaofabriek Helmond

HELMOND – Wat gebeurt er wanneer een kunstenaar de gebruikelijke grenzen van een schilderij loslaat, maar het kader juist behoudt? Die vraag staat centraal in de tentoonstelling Binnen Kaders, Buiten Grenzen van beeldend kunstenaar Henny Schakenraad. Van 18 november tot en met 18 december zijn in De Cacaofabriek dertig bijzondere wandobjecten te zien die samen één groot kunstwerk vormen.

De tentoonstelling in de Lichtstraat van De Cacaofabriek draait om de verhouding tussen vrijheid en beperking. Schakenraad onderzoekt hoe vaste vormen ruimte kunnen bieden aan nieuwe ideeën. Wat op het eerste gezicht een begrenzing lijkt, blijkt tegelijkertijd een vertrekpunt voor onverwachte mogelijkheden.

Bijzonder aan het project is de manier waarop de kunstwerken zijn ontstaan. Schakenraad koos ervoor om traditionele spieramen, de houten constructies waarop schildersdoek wordt gespannen, op een andere manier te gebruiken. In plaats van de voorzijde als uitgangspunt te nemen, richtte zij zich op de achterkant.

Daarmee veranderde de functie van het schilderijkader volledig. Het werd niet langer uitsluitend een hulpmiddel om een doek te dragen, maar vormde de basis voor een zelfstandig kunstobject.

In haar atelier experimenteerde Schakenraad met uiteenlopende materialen. Hout, touw, textiel, rubber en gevonden voorwerpen kregen een plek binnen de rechthoekige constructies. Door materialen te combineren en bestaande functies los te laten, ontstonden assemblages waarin vorm, ruimte en betekenis voortdurend met elkaar in verband staan.

De tentoonstelling bestaat uit dertig wandobjecten van elk 80 bij 60 centimeter. Hoewel ieder werk een eigen karakter heeft, worden de objecten gezamenlijk gepresenteerd. Daardoor ontstaat een groter beeld waarin de afzonderlijke onderdelen elkaar aanvullen, versterken of juist tegenspreken.

De compositie nodigt bezoekers uit om zelf relaties tussen de werken te ontdekken. Een materiaal, kleur, vorm of ruimtelijke indeling kan in het ene object een andere betekenis krijgen dan in het andere. Ook de onderlinge plaatsing speelt daarbij een rol.

Het project raakt aan herkenbare tegenstellingen in het dagelijks leven. Mensen zoeken zekerheid, maar willen tegelijkertijd onafhankelijk kunnen handelen. Regels bieden houvast, terwijl ze soms ook als belemmering worden ervaren. Schakenraad vertaalt dergelijke spanningen naar abstracte beelden, zonder één vaste uitleg op te leggen.

Schakenraad werkt vanuit een brede belangstelling voor menselijke ervaringen en de betekenis van alledaagse voorwerpen. Haar werk beweegt zich tussen beeldende kunst, filosofie en het onderzoeken van bestaande denkpatronen.

De kunstenaar presenteerde het project eerder in 2024 in Kunstruimte De Melkfabriek in 's-Hertogenbosch. Een deel van de reeks was in het voorjaar van 2026 ook in Amsterdam te zien tijdens een gezamenlijke tentoonstelling met kunstenaar Ellen Rijk.

Met de presentatie in Helmond krijgt het project opnieuw een plek in een andere omgeving. De dertig objecten laten zien hoe een kunstwerk uit afzonderlijke onderdelen kan bestaan en tegelijkertijd als een samenhangend geheel kan functioneren.

De tentoonstelling maakt deel uit van het programma voor beeldende kunst van De Cacaofabriek. Het voormalige industriële complex aan de Cacaokade ontwikkelde zich na de herbestemming in 2014 tot een belangrijke culturele ontmoetingsplek in Helmond. Naast films en concerten biedt het gebouw ruimte aan wisselende tentoonstellingen van hedendaagse kunstenaars.

Binnen Kaders, Buiten Grenzen is vanaf woensdag 18 november te bezoeken. De officiële opening vindt plaats op zaterdag 21 november om 15.00 uur. De expositie blijft vervolgens tot en met vrijdag 18 december 2026 toegankelijk.

De tentoonstelling is dagelijks te bekijken van 13.00 tot 17.00 uur. De toegang is gratis, waardoor bezoekers zonder entreekosten kunnen kennismaken met het werk van Schakenraad.