Westnijlvirus duikt op in Brabant: nog onbekend of Helmond is getroffen

HELMOND – Het westnijlvirus is dit jaar bij meerdere mensen in Nederland vastgesteld en ook Noord-Brabant behoort tot de provincies waar besmettingen zijn opgelopen. Of het virus inmiddels ook in Helmond is overgedragen, is niet bekend. Gezondheidsdiensten maken vanwege de privacy geen woonplaatsen van patiënten bekend.

Tot en met 2 september is bij negen mensen vastgesteld dat zij het westnijlvirus in Nederland hebben opgelopen. De besmettingen deden zich voor in Utrecht, Noord-Brabant, Noord-Holland en Zuid-Holland. Vorige week waren landelijk nog slechts drie gevallen bekend.

Voor Helmond is vooral de Brabantse melding van belang. Uit de beschikbare openbare informatie valt niet op te maken in welk deel van de provincie de patiënt of patiënten zijn besmet. Daardoor kan niet worden vastgesteld of het om West-, Midden-, Noordoost- of Zuidoost-Brabant gaat.

Ook een besmetting in Helmond kan op basis van de huidige gegevens dus niet worden bevestigd. Tegelijkertijd kan de stad evenmin worden uitgesloten.

Helmond behoort tot het werkgebied van GGD Brabant-Zuidoost. Voor zover donderdag uit openbare berichtgeving van de gezondheidsdiensten blijkt, is voor Helmond of de regio Zuidoost-Brabant geen afzonderlijke melding van een besmetting afgegeven.

GGD'en geven bovendien geen nadere informatie over individuele patiënten. GGD West-Brabant bevestigde donderdag wel dat het virus ook in Brabant bij mensen is vastgesteld, maar benadrukt dat de kans om in Nederland door een besmette mug te worden gestoken klein blijft.

Daarmee verschilt de situatie wezenlijk van een lokale uitbraak. Er is op dit moment geen aanwijzing dat inwoners van Helmond bepaalde gebieden zouden moeten mijden of hun dagelijkse activiteiten moeten aanpassen.

Van de negen bekende besmettingen werd er één ontdekt bij onderzoek onder bloeddonoren. De overige besmettingen kwamen aan het licht nadat mensen met klachten in een ziekenhuis waren opgenomen. Eén patiënt uit de provincie Utrecht is overleden.

Het aantal vastgestelde gevallen geeft waarschijnlijk geen volledig beeld van het werkelijke aantal besmettingen. De meeste mensen merken namelijk weinig of niets van een infectie.

Ongeveer 80 procent krijgt geen klachten. Rond de 19 procent ontwikkelt griepachtige verschijnselen, zoals koorts, hoofdpijn, spierpijn en soms buik- of darmklachten. Bij ongeveer één procent ontstaan ernstigere neurologische problemen, waaronder hersen- of hersenvliesontsteking. Vooral ouderen en mensen met een verminderde weerstand lopen meer risico op een ernstig ziekteverloop.

Bij het westnijlvirus gaat het niet in de eerste plaats om een exotische muggensoort. De gewone huissteekmug, die ook in Helmond volop voorkomt, kan het virus overbrengen.

De besmettingscyclus begint bij vogels. Een mug die bloed zuigt bij een besmette vogel kan het virus meenemen en bij een volgende beet overbrengen op bijvoorbeeld een andere vogel, een paard of een mens. Mensen kunnen elkaar vervolgens niet via normaal contact met het westnijlvirus besmetten.

Dat de gewone huissteekmug als verspreider kan optreden, maakt de ontwikkeling ook voor steden als Helmond relevant. Er hoeft daarvoor geen tijgermug of andere uitheemse muggensoort aanwezig te zijn.

Dat het niet bij enkele menselijke ziektegevallen blijft, blijkt uit onderzoek naar dieren en muggen. Tot en met 2 september was het virus aangetoond bij vijf paarden, zes vogels en in twee onderzochte groepen muggen. De verschillende waarnemingen wijzen erop dat het virus dit muggenseizoen op meerdere plaatsen in Nederland circuleert.

Het RIVM waarschuwde eind augustus al dat het virus ook buiten de gebieden kon voorkomen waar op dat moment besmettingen waren gevonden. Artsen in heel Nederland werden daarom gevraagd alert te zijn op klachten die bij een ernstige infectie kunnen passen.

Voor Helmonders is er geen reden voor paniek. De kans op besmetting blijft volgens gezondheidsinstanties klein. Wel kunnen inwoners dezelfde eenvoudige maatregelen nemen die ook tegen andere muggen helpen.

Muggen kunnen zich voortplanten in kleine hoeveelheden stilstaand water. Het regelmatig legen van emmers, bloempotschotels en andere bakken rond woningen helpt daarom het aantal muggen te beperken. Regentonnen kunnen het beste goed worden afgesloten.

Wie muggenbeten verder wil voorkomen kan vooral tijdens de schemering bedekkende kleding dragen, horren gebruiken en zo nodig muggenwerende middelen aanbrengen. De huissteekmug is juist rond de avond en nacht actief.

Voor Helmond ontbreekt daarmee nog één belangrijk puzzelstuk: waar in Noord-Brabant zijn de menselijke besmettingen daadwerkelijk opgelopen?

Zolang gezondheidsdiensten daar geen nadere regionale informatie over geven, kan niet worden geconcludeerd dat het westnijlvirus in Helmond circuleert. Dat er inmiddels besmettingen binnen de provinciegrenzen zijn vastgesteld, maakt het onderwerp echter wel aanzienlijk dichterbij dan enkele weken geleden.

De komende weken zijn daarbij interessant. Het muggenseizoen is nog niet voorbij en nieuwe ziektegevallen kunnen pas later worden herkend. Het RIVM en andere organisaties blijven daarom mensen, dieren, vogels en muggen volgen.