Helmond wil voorkomen dat nieuwkomers vastlopen in het onderwijs

HELMOND – Kinderen en jongeren die vanuit het buitenland naar Helmond komen, moeten betere kansen krijgen om een opleiding af te ronden en uiteindelijk aan het werk te gaan. De gemeente werkt daarom aan een uitgebreidere aanpak van het nieuwkomersonderwijs. Daarbij gaat niet alleen extra aandacht uit naar de Nederlandse taal, maar ook naar ouderbetrokkenheid, begeleiding bij schoolwisselingen en de overgang naar een vervolgopleiding.

De plannen komen voort uit het gemeentelijke beleid voor nieuwkomersonderwijs dat in 2025 werd vastgesteld. Helmond ziet het aantal anderstalige leerlingen toenemen. Dat vraagt volgens de gemeente om meer ondersteuning binnen zowel speciale onderwijsvoorzieningen als reguliere scholen. Vooral leerlingen die nog onvoldoende Nederlands spreken, kunnen moeite hebben om het onderwijsprogramma te volgen.

De nieuwe aanpak moet voorkomen dat kinderen tijdens hun schoolloopbaan achterstanden oplopen die later moeilijk zijn in te halen.

Een belangrijk aandachtspunt is de informatievoorziening aan gezinnen die nog niet vertrouwd zijn met het Nederlandse schoolsysteem. Voor ouders die zelf in een ander land onderwijs hebben gevolgd, is niet altijd duidelijk hoe de verschillende schooltypen werken, welke keuzes mogelijk zijn en wat er van hen wordt verwacht.

Helmond wil daarom onderwijsinformatie beschikbaar maken in meerdere talen. Ook wordt gewerkt aan een visueel overzicht van de mogelijke onderwijsroutes, vanaf de eerste schoolinschrijving tot het vervolgonderwijs. Met eenvoudige teksten, afbeeldingen en mogelijk video's moet die informatie toegankelijker worden.

De gemeente verwacht dat ouders hierdoor beter kunnen meedenken over de schoolloopbaan van hun kinderen en gemakkelijker contact kunnen onderhouden met onderwijsinstellingen.

In Helmond bestaan al speciale voorzieningen voor kinderen die de Nederlandse taal nog moeten leren. Zo kunnen basisschoolleerlingen terecht bij kindcentrum De Mozaïek. Voor oudere leerlingen verzorgt het Jan van Brabant College aan de Gasthuisstraat onderwijs dat gericht is op anderstalige jongeren.

Na een periode van intensief taalonderwijs stromen leerlingen doorgaans door naar een reguliere school of vervolgopleiding. Juist bij deze overstap is goede begeleiding noodzakelijk. Een leerling kan de Nederlandse taal inmiddels voldoende beheersen om lessen te volgen, maar nog altijd ondersteuning nodig hebben bij ingewikkelde lesstof of specifieke vaktermen.

De gemeente wil dat onderwijsinstellingen meer informatie en deskundigheid uitwisselen. Ook moet beter worden gevolgd hoe leerlingen zich na een overstap ontwikkelen, zodat eventuele problemen eerder zichtbaar worden.

De plannen beperken zich niet tot kinderen die nog leerplichtig zijn. Helmond wil ook voorkomen dat oudere nieuwkomers buiten het onderwijs en de arbeidsmarkt terechtkomen doordat zij onvoldoende Nederlands beheersen.

Werkontwikkelbedrijf Senzer en het Jan van Brabant College gaan daarom binnen een proef onderzoeken hoe deze jongeren beter kunnen worden voorbereid op een beroepsopleiding of een baan. Daarbij wordt gekeken naar een passende verbinding tussen taalonderwijs, scholing en begeleiding richting werk.

Daarnaast wil Helmond de samenwerking met het middelbaar beroepsonderwijs versterken. De overstap naar het mbo moet beter aansluiten op het taalniveau, de vaardigheden en de mogelijkheden van individuele leerlingen.

Het groeiende aantal nieuwkomersleerlingen legt extra druk op scholen en leerkrachten. Helmond stelde voor 2025 en 2026 al subsidiemogelijkheden beschikbaar waarmee basisscholen onder meer konden investeren in deskundigheidsbevordering en aanvullende ondersteuning voor leerlingen met taalachterstanden of sociaal-emotionele problemen.

De gemeente onderzoekt nu hoe de beschikbare financiële middelen op langere termijn effectiever kunnen worden ingezet. Het nieuwkomersonderwijs is deels afhankelijk van tijdelijke financiering, terwijl het aantal leerlingen gedurende het schooljaar kan veranderen. Dat maakt het voor onderwijsinstellingen lastig om personeel en begeleiding voor meerdere jaren te organiseren.

Om de ondersteuning beter op elkaar af te stemmen, wil Helmond een regionaal overlegnetwerk verder ontwikkelen. Daarin gaan vertegenwoordigers van het basisonderwijs en de gemeente regelmatig overleggen over knelpunten, onderwijsbehoeften en mogelijke oplossingen.

Ook wordt onderzocht hoe kinderopvangorganisaties bij deze samenwerking kunnen aansluiten. Daarmee wil de gemeente al vóór de basisschoolleeftijd aandacht besteden aan kinderen die extra taalondersteuning nodig hebben.

De maatregelen worden stapsgewijs uitgewerkt en uitgevoerd. Daarbij moet regelmatig worden beoordeeld of de samenwerking en aanvullende begeleiding daadwerkelijk bijdragen aan betere onderwijskansen.

Helmond wil uiteindelijk bereiken dat de mogelijkheden van nieuwkomerskinderen minder afhankelijk worden van hun taalachtergrond of het moment waarop zij in Nederland zijn komen wonen. Niet alleen de eerste opvang op school, maar hun volledige ontwikkeling richting een diploma of werk moet daarbij centraal staan.