Helmondse kunstenaar Bert Loerakker (78) overleden

HELMOND – De Helmondse kunstenaar Bert Loerakker is op 16 september op 78-jarige leeftijd overleden. Met zijn dood verliest de stad een kunstenaar die meer dan een halve eeuw nauw verbonden was met Helmond, maar met zijn schilderijen, grafiek en tentoonstellingen ook ver buiten de regio bekendheid verwierf. Daarnaast speelde hij achter de schermen jarenlang een actieve rol binnen de Nederlandse kunstwereld.

Loerakker werd op 28 maart 1948 geboren in Breda. Van 1965 tot 1969 volgde hij een opleiding aan de Academie voor Beeldende Vorming in Tilburg. Na zijn studie vestigde hij zich in Helmond. Hij werkte aanvankelijk enkele jaren in het onderwijs, maar koos daarna volledig voor het bestaan als zelfstandig kunstenaar.

Die keuze leidde tot een loopbaan die uiteindelijk ruim een halve eeuw zou beslaan. Vanaf de jaren zeventig exposeerde Loerakker in musea, kunstinstellingen en galeries in binnen- en buitenland. Werk van hem kwam onder meer terecht in de collectie van het Van Abbemuseum in Eindhoven en Museum Helmond.

Kenmerkend voor het werk van Loerakker is het samenspel tussen natuur en abstractie. Landschappen, wolkenluchten en organische vormen worden in zijn schilderijen regelmatig gecombineerd met strakke geometrische vlakken en lijnen. Vooral zijn twee- en meerluiken groeiden uit tot een herkenbaar onderdeel van zijn oeuvre.

Hij werkte met onder meer olieverf, alkydverf, grafiek en monotypes. Veel van zijn werken kregen bewust geen titel. Daarmee bleef de interpretatie zo veel mogelijk bij de toeschouwer.

Ook fotografie maakte deel uit van zijn kunstenaarschap. Een duidelijk Helmonds voorbeeld daarvan is Kanaalwerken, een project waarvoor Loerakker op verschillende plekken langs het kanaal fotografeerde. Daarin legde hij industrie, mensen, vrije tijd en het veranderende stadsbeeld vast. De foto's werden digitaal bewerkt waardoor ze een schilderachtige en grafische uitstraling kregen. Het project werd in 2013 in het toenmalige Gemeentemuseum Helmond gepresenteerd. Een deel kreeg later een vaste plek in de stad.

Een ingrijpend moment in zijn loopbaan volgde in 2008. Een brand verwoestte zijn atelier in de oude Cacaofabriek. Daarbij gingen opgeslagen kunstwerken, foto's, materialen en een groot deel van zijn archief verloren.

Loerakker besloot daarna opnieuw te beginnen. De brand betekende daarmee geen einde aan zijn kunstenaarschap. In de jaren daarna bleef hij nieuw werk maken en exposeren.

Zijn band met De Cacaofabriek ging veel verder terug dan de huidige culturele locatie. Vanaf het einde van de jaren tachtig was hij betrokken bij kunstenaarsinitiatieven die onderdak vonden in het voormalige fabriekspand aan de Zuid-Willemsvaart. In de jaren negentig was hij korte tijd bestuurder van het kunstenaarsinitiatief De Nederlandsche Cacaofabriek.

Toen het complex later werd ontwikkeld tot cultureel centrum, bleef Loerakker nauw betrokken bij de beeldende kunst. Hij maakte deel uit van de artistieke commissie en werkte mee aan de samenstelling van tentoonstellingen. Daarbij besteedde hij ook veel aandacht aan jonge kunstenaars en pas afgestudeerden.

Naast zijn eigen kunstenaarschap vervulde Loerakker tal van functies in de Nederlandse kunstwereld. Hij was onder meer betrokken bij adviescommissies rond beeldende kunst, kunstcollecties en cultuurfondsen. Ook werkte hij aan Nederlandse presentaties en tentoonstellingsprojecten in het buitenland.

Zijn internationale activiteiten brachten hem onder andere bij projecten en tentoonstellingen in Duitsland, België, Frankrijk, Rusland, Slowakije en de Verenigde Staten. Als gastcurator was hij betrokken bij de Nederlandse bijdrage aan grafiekbiënnales in het Russische Novosibirsk.

Voor zijn verdiensten voor de beeldende kunst en zijn inzet voor het kunstenveld werd Loerakker in 2010 benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Museum Helmond besteedde meerdere keren uitgebreid aandacht aan zijn oeuvre. Toen Loerakker in 2018 zeventig jaar werd, kreeg hij een speciale presentatie binnen een tentoonstelling over abstracte kunst.

In 2024 volgde een omvangrijke solotentoonstelling onder de titel Zonder titel. Daar waren tientallen schilderijen uit de periode 1997 tot en met 2023 te zien. De presentatie maakte zichtbaar hoe Loerakker gedurende tientallen jaren bleef experimenteren met de verhouding tussen schilderkunstige, figuratieve elementen en abstracte structuren.

Ook het Van Abbemuseum heeft meerdere werken van Loerakker in de collectie. Daarmee reikt zijn artistieke nalatenschap verder dan de stad waarmee hij sinds 1969 zo sterk verbonden was.

Loerakker bleef tot op hoge leeftijd actief. In 2025 was zijn werk nog te zien in Being on the Grid in De Cacaofabriek, een tentoonstelling rond het gebruik van rasterstructuren in de beeldende kunst.

Zijn overlijden betekent daarmee niet alleen het verlies van een bekende Helmondse kunstenaar, maar ook van iemand die zich tientallen jaren inzette voor tentoonstellingen, kunstenaarsinitiatieven en nieuwe generaties makers.